Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KADİR YILDIZ
Danışman: Bilal Babayiğit
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde nakliye, tedarik zinciri, üretim planlaması, telekomünikasyon ve daha bir çok alanda uygulanabilen Araç Rotalama Problemi yaygın olarak kullanılan kombinasyonel optimizasyon problemlerinin başında gelmektedir. Gezgin Satıcı Probleminin genelleştirilmiş hali olan Araç Rotalama Probleminde temel amaç belirli kısıtlar göz önünde bulundurularak belirli sayıda düğüm noktasına hizmet veren minimum mesafe rotaları oluşturmaktır. ARP, Np-zor sınıfı problemi olduğundan çözüm yöntemi olarak kesin çözüm yöntemleri yerine optimal çözüm üreten metasezgisel algoritmalar tercih edilmektedir. Bu tez çalışmasında 120 müşterili bir dağıtım firmasının optimal dağıtım rotaları, kapasite kısıtı göz önüne alınarak oluşturulmuştur. Rotalama yapılırken kullanılan temel algoritmalar Yapay Arı Kolonisi ve Genetik algoritmalardır. Optimizasyona yönelik tur kurucu sezgisel algoritması olarak Greedy yaklaşımına dayalı En yakın komşu algoritması ve tur geliştirici sezgisel algoritması olarak ise 2-opt algoritmasına dayanan hibrit YAK ve Genetik algoritmaları önerilmiştir. Önerilen hibrit algoritmalarla elde edilen sonuçlar firmanın dağıtım rotaları ile karşılaştırılmış ve daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Ayrıca, önerilen modeller literatürde halihazırda var olan veri setleri üzerinde denenmiş ve optimal sonuçlara yakın değerler elde edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Araç Rotalama Problemi, Yapay Arı Koloni Algoritması, Genetik Algoritma, Kombinasyonel Optimizasyon