Harezm Türkçesinde İsim


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çevre Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LÜTFİYE GÜVENÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ARGUNŞAH

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Harezm Türkçesinde İsim adlı bu çalışma Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Estitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Türk Dili Bilim Dalı'na yüksek lisans tezi olarak sunulmak amacıyla hazırlanmıştır. Harezm Türkçesi çeşitli dil unsurlarını (Karahanlı, Kıpçak, Oğuz, Kanglı, yerli ağız özellikleri) bünyesinde taşıyan ve Orta Türkçenin temsilcisi sayılan bir dönemdir. Bu çalışmada, Harezm Türkçesi verimlerinden olan Nehcü'l-Feradis, Kısas-ı Enbiya, Mukaddimeni' 1-Edeb, Mucinü'l-Mürid, Satırarası Kur 'an Tercümesi, Hüsrev ü Şirin ve Muhabbet-Name adlı metinlerden kaynak olarak yararlanılmıştır. Çalışmamızın giriş kısmında dönemin tarihi ve dili hakkında bilgi verdik, kaynak metinlerimizi tanıttık. Daha sonra, dönemin eserlerinden elde ettiğimiz isimleri; 1. Yapı, 2. Çekim bakımından inceledik. Yapı bölümünde isimleri basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç bölüme ayırdık. İsim yapan ekleri de bu bölümde Türemiş İsimler başlığında alarak Eski Türkçeden beri geçirdikleri fonomorfolojik ve fonksiyonel değişiklikler çerçevesinde ele aldık. Çekim bölümünde ise isim çekim eklerini inceledik ve onları da Harezm Türkçesindeki kullanımlarını biçim ve fonksiyon bakımından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile karşılaştırdık. Çalışmamızın sonunda ekler diziniyle birlikte kaynakçayı da verdik. Anahtar kelimeler: 1. Harezm Türkçesi, 2. İsimler, 3. Ekler, 4. Eski Türkçe, 5. Türkiye Türkçesi.