Bayburt Kent Dokusunun Gelişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Methiye Gül ÇÖTELİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Celil ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türklerin Anadolu'daki ilk fetih ve iskan alanlarından biri olan Bayburt, kent olaraktarihin her döneminde askeri bir nokta, konaklama merkezi, önemli bir kültür ve ticaretmerkezi olma özelliğini korumuş ve Türk tarihinde özel bir yere sahip olmuştur.Araştırmanın amacı, Bayburt kent merkezinde yer alan ve tarihi kent dokusunuoluşturan unsurların, anıtsal yapıların ve günümüze ulaşmayan fakat kaynaklarda adıgeçen yapıların belirlenmesi, kentin fiziki ve mekansal yapısının gelişimi ve Türkdönemindeki (13. yüzyıl-1923) kent formunun ve öğelerinin belirlenmesidir.Bayburt kent dokusunun gelişimi; Türk dönemi öncesinde, Selçuklu, Akkoyunlu veOsmanlı döneminde anıt yapıları üzerinden incelenmiştir. Bu incelemede günümüzeulaşan ve ulaşamayan yapılar tespit edilmiş ve bir katalog olarak sunulmuştur. Kentdokusunu oluşturan sosyal (kentin nüfusu, idari yapısı) ve fiziki özellikler (kentinkuruluş ve gelişmesi, Bayburt Kalesi'nin gelişimi, kentsel kullanım alanları; üretim veticaret alanları, meydanlar, mahalleler ve mezarlık alanları, kentsel teknik alt yapı vekentsel odaklar-hizmet merkezleri) analiz edilmiştir.Tez kapsamında yapılan araştırmalarda, kentin dini yapılar çevresinde oluşanmahallelerin birbirine eklenmeleri sonucunda büyüdüğü tespit edilmiştir. Ticaretmerkezinin Ulu Caminin etrafında geliştiği belirlenmiştir. Kentsel gelişme, kentselodaklar-hizmet merkezleri ile yönlendirilmiştir. 19. yüzyılın sonunda Bayburt kentininkültür merkezi, ticaret ve pazar kenti, konaklama merkezi ve askeri merkez vasıflarınıyitirdiği, kent dokusunun iyileştirme adı altında büyük oranda tahrip edildiği ortayaçıkarılmıştır.