Yunan Tuhaf Dalgası: Yorgos Lanthimos Sinemasında Mekan ve İktidar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, İletişim Fakültesi, Radyo, Televizyon ve Sinema, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Merve Tulay
Danışman: Burak Medin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mekân, sinema tarihinde farklı anlatılarda farklı estetik ve düşünsel motivasyonlar dolayımıyla karşımıza çıkmaktadır. Ortaya çıkan bu farklılıkta yönetmenin film dilinin ve anlatı biçiminin yanı sıra sosyo-kültürel ve ideolojik konumlanması da etkilidir. Anlatı stili ve kullanılan dil itibariyle sinema akımlarına bakıldığında ise akıma içkin birtakım özelliklerin yönetmenin film diline tezahür ederek filmsel mekân tasarımında karşılık bulduğu açıktır. Akımlar çerçevesinde sinemasal mekânları ele aldığımızda ekspresyonist filmlerin mekânlarına toplumun içinde bulunduğu sosyo-ekonomik, politik ve kültürel krizden kaynaklı yapıbozucu ve avangard estetiğin, İtalyan yeni gerçekçi filmlerin mekânlarına ise toplumsal gerçekçi ve doğal bir yaklaşımın yansıdığı görülmektedir. Buradan anlaşıldığı üzere sinemasal mekân tasarımı, farklı yaklaşımlar, ideolojiler ve estetik kaygıların sonucuyla şekil almaktadır. Bu durum farklı disiplinler ve kavramların devreye sokularak mekâna dair çok boyutlu okuma yapmayı gerekli kılmaktadır. Bu çalışma bu sorunsaldan hareketle mekânı, iktidar ve ideoloji ekseninde anlamlandırmayı ve tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amacı edimselleştirmek adına kapsam ve sınırlılık çerçevesinde çalışmada Yunan Tuhaf Dalga Akımı yönetmenlerinden Yorgos Lanthimos sinemasına ve film-dünyasında tasarladığı sinemasal mekânlara odaklanıldı. Lanthimos'un filmsel mekânlarının iktidar ve ideolojiyle analojik bir ilişki kurduğu varsayımından hareketle DogTooth (2009), The Lobster (2015), The Favourite (2018) filmleri çalışmanın araştırma nesnesi olarak belirlendi. Filmleri incelemek adına göstergebilimsel ve sosyolojik analiz yöntemi kullanıldı. Nitel bir tasarıma sahip olan bu çalışmada sonuç olarak Lanthimos'un filmsel mekânlarını inşa ederken iktidarı ve ideolojiyi temel aldığı, bu kavramlar ile politik bir filmsel-dünyayı imlediği bulgulandı. Anahtar kelimeler: Sinema, Yunan Tuhaf Dalga Sineması, Mekân, İktidar, İdeoloji.