Gen teknolojisiyle üretilen yeni biyosorbentler kullanılarak su ve atıksulardan krom ve kurşunun biyogiderimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA AKKURT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Merve Oğuz
Eş Danışman: Aysel Alkan Uçkun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Genetik mühendisliği teknolojileri kullanılarak tehlikeli metallerin sudan arıtımına yönelik çalışmaların sayısı artmaktadır. Metallotiyoninler, birçok organizmada bulunan yüksek metal bağlama affinitesine sahip proteinlerdir. Bu çalışmada, insan MT2A ve MT3 genleri, sulu çözeltilerden kromu (Cr) ve kurşunu (Pb) gidermek için Escherichia coli Jm109 (E. coli) bakterisine klonlanmıştır. En yüksek Cr giderimi %89'luk bir verimle MT2A suşunda, Cr indirgenmesi %76'lık bir verimle yine MT2A suşunda; Pb giderimi ise %54'lük bir oranla MT3 suşunda gözlenmiştir. Krom kaplama atıksuyundan Cr'yi en yüksek oranda MT2A'nın (%65) etkili, Pb'yi ise en yüksek oranda MT3 (%70) suşunun giderdiği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar dikkate alınarak, MT2A ve MT3'ün asit uygulanmış ölü biyosorbentleri kullanılarak Cr ve Pb'nin sulu çözeltilerden biyosorpsiyonu gerçekleştirilmiştir. İzoterm, kinetik ve termodinamik çalışmaları sonunda Cr ve Pb biyosorpsiyonlarının Langmuir izoterm modeline, yalancı birinci dereceden kinetiğe uyduğu ve biyosorpsiyonların ekzotermik olduğu görülmüştür. Cr ve Pb uygulanan hücrelerin yüzeyindeki morfolojik değişiklikler taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile hücre içindeki birikimleri ise taramalı transmisyon elektron mikroskobu (STEM) ile görüntülenmiştir. Ayrıca dönüşümlü kızılötesi spektrofotometresi (FTIR) sonuçlarından Cr ve Pb bağlanmasında etkili olan fonksiyonel grupların amino (amid I, amid II), fosforil, karbonil, amin, alkan ve sülfoksit olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Cr ve Pb giderimi için sırasıyla, MT2A ve MT3'ün biyoteknolojik araçlar olarak kullanılabileceği gösterilmiştir.