Türk popülasyonunda alport sendromlu hastaların COL4A3, COL4A4 ve COL4A5 genlerine yönelik varyant sıklığı ve genotip-fenotip korelasyonunun araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİKAİL DEMİR
Danışman: Munis Dündar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Alport sendromu (AS), hematüri, proteinüri, ilerleyici böbrek yetmezliği ile karakterize genetik olarak heterojen bir primer bazal membran hastalığıdır. Oküler anormallikler ve sensörinöral işitme kaybı, hastalığın diğer sık görülen klinik bulgularıdır. Hastalığın genel popülasyondaki prevalansı tam olarak bilinmemekle birlikte yaklaşık 1/5000-10000 olduğu tahmin edilmektedir. Alport sendromuna, bazal membranın temel bileşenlerinden olan tip IV kollajenin α3, α4 ve α5 zincirlerini sırasıyla kodlayan COL4A3, COL4A4 ve COL4A5 genlerindeki patojenik mutasyonlar neden olur. AS kalıtım paternine göre X'e bağlı, otozomal resesif, otozomal dominant ve digenik olmak üzere dört alt gruba ayrılır. X'e bağlı AS vakaların çoğuna neden olurken, otozomal resesif AS ve otozomal dominant AS vakaların sırasıyla yaklaşık %15 ve %20'sini oluşturur. 52 farklı aileden Alport sendromlu 76 erişkin ve pediatrik hastayı kapsayan bu çalışmada hastaların klinik bulguları ve genetik sonuçları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların ilk değerlendirmedeki ortalama yaşları 11.2±10.2 yıl (1-50 yaş) olup kadın/erkek oranı 1.05 olarak saptandı. Hastalarda en sık başlangıç bulgusu hematüriydi ve bunu ikinci olarak proteinüri izledi. 17 hastada işitme kaybı tespit edildi. On iki hastada ise böbrek yetmezliği gelişti ve bunlardan 7'si böbrek nakli geçirmişti. Son dönem böbrek yetmezliği gelişen hastalar ile gelişmeyen hastalar arasında işitme kaybı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Bu çok merkezli çalışmada, Alport sendromlu Türk hastaların klinik semptomlarını ve moleküler özelliklerini araştırarak hastalığın genotip-fenotip korelasyonunu ortaya koymayı amaçladık.