Kenevir liflerinin ekolojik ön terbiyesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE KARAKAYA
Danışman: Muhammed İbrahim Bahtiyari
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tekstil terbiyesi ve tekstil endüstrisinde düşük maliyetli ekolojik yaklaşımlara ihtiyaç çok büyüktür. Bu doğrultuda da ekolojik özelliklere sahip kenevir lifi çevre dostu üretim için yeniden önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı kenevir bitkisinden elde edilen liflerin tekstil fabrikalarındaki ön terbiye ve doğal boya ile boyama işlemlerinde ekolojik üretim yöntemlerinin kullanılabilirliklerini göstermektir. Bu amaç doğrultusunda ağartılmış kenevir lifleri elde etmek için farklı ozon gazı uygulamalarının etkinliği araştırılmıştır. Bu kapsamda farklı nem değerlerine sahip ham numunelere ve farklı nem değerlerine sahip ultrasonik yıkama yapılmış numunelere ozon gazı uygulanmıştır. Daha sonra pH ve süreler değiştirilerek ozonlamadaki etkisine bakılmış ve ultrasonik nemlendirme, ozon gazı, hidrojen peroksit kombinasyon işlemleri sonrasında ağartılmış lifler elde edilmiştir. Ayrıca ağartılmış kenevir lifleri ayva yaprağı, elma yaprağı ve kayısı yaprağı ile, mordanlı ve mordansız olarak renklendirilmiştir. Çalışmalar sonucunda ağartılan kenevir liflerinin beyazlık dereceleri, hidrofiliteleri, boyanabilirlikleri test edilmiş ve bazı numunelerin FTIR, SEM analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak ozon teknolojisinin kenevir lifinin ön terbiyesinde kullanılabileceği ve kenevir liflerinin doğal boyalar ile renklendirilebileceği görülmüştür. Bu sayede kenevir liflerinin başta ön terbiyesi olmak üzere boyama işlemlerinde de daha çevreci alternatiflere yönelik yaklaşımlar sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kenevir lifi, Ozon, Ön terbiye, Ekolojik, Doğal boya