İnsani kalkınma ve ekonomik büyümeyle olan ilişkisi: Türkiye uygulaması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IŞIL TAYYAR
Danışman: FAİK BİLGİLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomik büyüme ve insani kalkınma arasındaki ilişkiler konu oldukları pek çok çalışmada, birçok ülkeyi kapsayacak analizlerle incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı ise; ekonomik büyüme ile insani kalkınma kavramlarını teorik olarak açıklayarak, aralarındaki ilişkileri Türkiye örneği üzerinde ampirik incelemektir. Çalışmanın ampirik bölümünde; Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından her yıl yayımlanan İnsani Kalkınma Raporları (İKR)'nda yer alan İnsan Kalkınma Endeksi (İKE)'nin içeriği ve Türkiye açısından değerlendirilmesi yapılmaktadır. 2003 ve 2004 yılları İKE verileri kullanılarak, Türkiye'nin bugüne kadar olan İKE ve alt endeksleri gelişimlerinin baz alınmasıyla simülasyonlar oluşturulmaktadır. Böylece Türkiye'nin gelecek dönemde İKE tahminleri yapılmaktadır. Ayrıca; İKE değeri olarak Türkiye'yi, yüksek insani gelişmişlik seviyesine çıkaracak senaryolar değerlendirilmektedir. Neticede; 2011 yılında yüksek insani gelişmişlik seviyesinin alt sınırı olan İKE değerine ulaşılabilecektir. Son olarak; Türkiye için insani kalkınma ve ekonomik büyüme ile olan ilişkisine değinilmektedir. Bu kapsamda, ekonomik büyümenin bağımlı değişken olduğu iki ayrı model oluşturulmaktadır. Öncelikle Türkiye'nin büyüme oranları ve İKE ile birlikte büyümeyi etkilediği düşünülen ihracat rakamları ile harcama kalemlerinin seyri 1997?2005 yılları için incelenmektedir. İkinci modelde ise 2001-2005 yılları için; İKE ile birlikte yeni ve popüler iktisat modellerinin ekonomiye dahil ettikleri ve büyümeyi etkilediği düşünülen beklentiler ve reel kesim güven endeksi verileri bağımsız değişkenler olarak kabul edilmektedir. İKE, yatırım harcamaları, özel tüketim harcamaları, AR-GE harcamaları, net ihracat rakamları, reel sektör güven endeksi, ekonomik büyümeye yönelik beklenti değişkenlerinin yıllar itibariyle, katsayılarının pozitif olması ve faiz beklentisi, tüketici fiyatlarına ait beklentiler, döviz artış beklentileri değişkenlerinde ise negatif olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.Anahtar KelimelerEkonomik Büyüme, İnsani Kalkınma, İnsani Kalkınma Endeksi.