Tan(1938-1945): Serteller Yönetiminde Muhalif Bir Gazetenin Tarihi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hülya Öztekin

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hamza ÇAKIR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

?Tan (1938-1945): Serteller Yönetiminde Muhalif Bir Gazetenin Tarihi? başlıklı bu tez çalışmasında, 1938-1945 yılları arasında Mehmet Zekeriya Sertel ve Sabiha Sertel yönetiminde yayımlanan Tan gazetesi incelenmiştir. Sol ve muhalif bir gazete olan Tan, gerek ideolojik/politik kimliği gerekse yayın politikası açısından yayımlandığı dönemin ve Türk basın tarihinin önemli yayın organlarından biridir. Çalışma, Tan?ın idari, mali ve biçimsel özelliklerini, yayın politikasını, tarihsel süreç içerisinde yayın politikasında yaşanan değişimi, Türk basınına nasıl bir gazetecilik anlayışı kazandırdığını ortaya koymak; Tan örneğinden yola çıkarak Türk siyasi tarihinin ve Türk basın tarihinin bir kesitini aydınlatmak amacıyla yapılmıştır. Monografik bir tarih araştırması olan bu çalışma, tanımlayıcı/betimleyici tarihsel araştırma tasarımı biçiminde hazırlanmıştır. Tan arşivleri ve döneme ilişkin diğer arşiv belgeleri doküman analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Kaçınılmaz olarak yayımlandığı tarihsel dönemin siyasal, ekonomik ve sosyal koşullarından etkilenen ve içinde bulunduğu iklimi yansıtan Tan, İkinci Dünya Savaşı boyunca Nazizm, faşizm, emperyalizm karşıtı bir yayın politikası benimsemiştir. Tek parti iktidarının basın üzerindeki kontrol ve baskısı nedeniyle özellikle dış politika konusundaki yayınlarında hükümet politikalarına paralel yayınlar yapmış olsa da iç politika konularında CHP iktidarına ve tek partili siyasal sisteme açık bir şekilde tavır almıştır. Dönemin egemen basın anlayışının tersine Tan hiçbir zaman bir iktidar gazetesi olmamıştır. İktidar gazetesi olmamasının bedelini ise 4 Aralık 1945 tarihinde yaşadığı saldırıyla ödemiştir. Anahtar Kelimeler: Tan, Mehmet Zekeriya Sertel, Sabiha Sertel, Millî Şef Dönemi, İkinci Dünya Savaşı.