Ecvibetu'l-imam İbn Hacer el-Heytemi (H. 974) ala işkalat li'l-izz b. Abdisselam (H. 660)" adlı risalenin tahkik ve değerlendirmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MOHAMAD ESSTIF
Danışman: Şahin Güven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Allah Teâlâ yüce kitabın tefsiri ile ilgili bu önemli risaleyi gün yüzüne çıkarmak ve araştırmacıların istifadesine çıkarmaktan dolayı çok bahtiyarım. Söz konusu bu risâle, 'İzz b. Abdüsselâm (H. 660)'ın on üç mesele ile ilgili ortaya attığı ancak bizzat kendisi tarafından değil, kendisinden sonra gelen İbn Hacer El-Heytemî )H. 974)'nin kapsamlı bir şekilde cevapladığı sorulardan müteşekkildir. Bu araştırmanın önemi, el-İzz b. Abdüsselâm tarafından ortaya atılan ve İbn Hacer el-Heytemî tarafından cevaplanan problemlerin ehemmiyetinden kaynaklanmaktadır. Çoğu dilbilimsel problemlerde, anlam hususunda çok büyük ihtilafların olduğu ihtimaller tezahür etmektedir. Diğer taraftan bu problemleri ortaya atan kişi âlimlerin sultanı el-'İzz b. Abdüsselâm olmasına, bir önceki ve sonraki ayetleri tefsir etmesine rağmen bu sorulara ve problemlere cevap vermediğine şahit olmaktayız. İster dilsel ister fıkhi bağlamda olsun bu soruların ve problemlerin çok büyük bir ilmi ehemmiyeti olması gerekmektedir. Ayrıca burada İbn Hacer el-Heytemî ve bu soruları cevaplamadaki kendine has metodunun üstlendiği misyon araştırmamızın ehemmiyetini ortaya koyması açısından son derece öneme haizdir. İbn Hacer El-Heytemî, meseleleri bütün yönleri ile ele almış ve sonra bu meselelere cevaplar vermiştir. Genellikle el-'İzz b. 'Abdüsselâm'ın aklına gelmeyen varsayımları ortaya atmakta ve aynı şekilde, "şayet böyle deseydin", bu durumda "şöyle derdim" ifadeleri ile bu varsayımlara cevap aramıştır. Ayrıca burada İbn Hacer el-Heytemi ve bu soruları cevaplamadaki kendine has metodunun üstlendiği misyon araştırmamızın ehemmiyetini ortaya koyması açısından son derece öneme haizdir. İbn Hacer el-Heytemi, problemleri bütün yönleri ile ele almış ve sonra bu problemlere cevap vermiştir. Ayrıca konunun sonunda gerek müşkül ayetlerin tefsirinde gerekse de İbn Hacer el-Heytemi'nin cevap ve tefsirindeki ayrıcalıklı işleme metodunda önemli sonuçları da yazdım. Tahkikte yöntem olarak hem eleştiri hem de analiz metodunu tercih ettim. Kapalı olan her konuyu ve müşkilatı açıklamaya ve her derlemeyi çözmeye ve bu değerli âlimin dirasetini dikkatlice gözlemeye çalıştım. Ayrıcalıklarından bahsettim ve az olduğu halde hatalarını da eleştirdim.