Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENES SELAM KAÇAN
Danışman: Nurten Filiz Ak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde, RM 339 kuazarına ait SDSS-RM kapsamında elde edilen 70 dönemlik tayfsal veri kullanılarak, salma ve geniş soğurma çizgilerinin zamana bağlı değişimi detaylı biçimde incelenmiştir. Öncelikle, C IV, Si IV ve He II salma çizgileri ile süreklilik özellikleri arasındaki korelasyonlar ve içsel Baldwin etkisi araştırılmış; C IV ve Si IV eşdeğer genişliklerinin süreklilik parlaklığıyla güçlü ters orantılı olduğu belirlenmiştir. BAL analizlerinde, hem C IV hem de Si IV soğurma yapılarında belirgin hız değişimleri gözlenmiş ve bu değişimlerin yalnızca profil değişimiyle açıklanamayacak, gerçek bir ivmelenmeye karşılık geldiği gösterilmiştir. Ortalama tayflar ve çapraz korelasyon analizleriyle elde edilen ivmelenme değerleri, RM 339'un literatürde uzun dönemli BAL ivmelenmesi keşfedilen nadir kuazarlardan biri olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle C IV BAL çizgisine ait a_CCF = -5.47^{+1.99}_{-1.82} cm/s² değeri, bugüne dek raporlanmış en yüksek ivmelenme değerlerinden biri olup, bu çalışmanın özgün katkılarındandır. Ayrıca literatürde ilk kez uzun dönemli Si IV BAL ivmelenmesi de bu tezde raporlanmıştır. Hız değişiminin doğrusal değil, zamanla artan bir şekilde gerçekleştiği tespit edilmiş; bu da ivmelenmenin sabit olmadığını, giderek arttığını göstermektedir. Son olarak bulgular, BAL gazlarının hareketinin yalnızca geometrik etkilerle açıklanamayacağını; iyonlaşma durumu gibi fiziksel koşulların da önemli rol oynadığını göstermektedir.