Çok atamalı-kapasitesiz ana dağıtım üssü probleminin yapay arı kolonisi algoritmasıyla çözümü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL YILDIRIM
Danışman: Latife Görkemli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ana dağıtım üsleri (ADÜ) ölçek ekonomisinden faydalanarak, hareket ettirilecek varlıkların, kaynak noktalarından hedef noktalarına aktarımını sağlayan merkezlerdir. Ana dağıtım üsleri kaynak noktalarının direkt olarak hedef noktalarına bağlanmalarının yerine, daha az bağlantı ve düşük maliyetlerle aktarım yapma imkânı sunmaktadır. Günümüzün rekabetçi koşullarında hava yolu taşımacılığı, telekomünikasyon sistemleri, lojistik sistemleri gibi birçok alan ile ilişkili olan ana dağıtım üssü problemlerini etkin bir şekilde çözmek önem kazanmıştır. Ana dağıtım üssü problemleri literatürde her bir kaynak noktasının bağlandığı ana dağıtım üssü sayısına göre çok atamalı veya tek atamalı ana dağıtım üssü problemleri olarak ikiye ayrılmaktadır. Bu çalışmada çok atamalı-kapasite kısıtı olmayan p-ADÜ medyan problemi ele alınmıştır. Problem, NP-zor yapıdadır. Literatürde konuyla ilgili birçok çalışma mevcut olup, karınca kolonisi algoritması, genetik algoritma, tabu arama algoritması gibi çeşitli algoritmalar ile bu problem türü için farklı kısıt ve amaçlar dikkate alınarak çözümler elde edilmiş ve algoritmaların performansları test edilmiştir. Bu çalışmada, özellikle son yıllarda birçok problemde başarılı sonuçlar veren yapay arı kolonisi algoritması ile çok atamalı-kapasitesiz p-ADÜ medyan probleminin çözümü yapılmıştır. Çözümün etkinliğini arttırmak için algoritmanın çeşitli fazlarında (başlangıç çözümü elde etme, komşuluk arama) probleme uygun yaklaşımlar geliştirilmiştir. Geliştirilen algoritma bilimsel yazında sıkça kullanılan CAB veri seti üzerinde test edilmiş ve etkinliği ortaya koyulmuştur.