Pentilentetrazol ile indüklenen kindling modelinde valproik asitin sitokrom P450 enzim sistemi ve endoplazmik retikulum stresi üzerine etkilerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, --------------------------------, --, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UFUK YÜKSEL

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Füsun Ferda Erdoğan

Eş Danışman: Ayça Lekesizcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmadaki amacımız beyindeki Sitokrom P450 (CYP450) enzim sistemini daha iyi anlamak, epilepside valproik asit (VPA) ve sodyum fenilbütirat (4-PBA) kullanımının bu enzim sistemi üzerindeki etkinliğini ve ER stresi ile olan ilişkisini belirlemek ve 78-kDa glikozla düzenlenen protein (GRP78), beyin kaynaklı nörotrofik faktör (BDNF), memeli rapamisin hedefi (mTOR), nükleer factor kappa B (NFKB), DNA hasarına neden olan transkript 3 (CHOP), lösin açısından zengin glioma-inaktive 1 (LGI1) gibi genlerin sentezleri üzerine etkilerini belirleyerek kısıtlı olan literatüre katkı sağlamaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmamızda 56 adet dişi 8 haftalık BALB/c cinsi fare kullanıldı. Epilepsi kindling modeli oluşturmak için gün aşırı 14 enjeksiyon yapıldı. 14. son enjeksiyondan on gün sonra tek bir enjeksiyon daha olacak şekilde toplam 15 enjeksiyon yapılmıştır. Fareler Kontrol, 4PBA+PTZ, PTZ+VPA, VPA+PTZ, PTZ, 4PBA, VPA olarak yedi gruba ayrıldı ve PTZ enjeksiyonu ile eş zamanlı VPA ve 4PBA enjeksiyonları yapıldı. Enjeksiyonlardan sonra açık alan ve yüzmeye zorlama davranış testleri uygulandı ve beyin dokularında CYP450, CYP219, CYP3A4, CYP1A1, CYP1A2, LGI1, GRP78, CHOP, NFKB, KASPAZ3, BDNF ve mTOR proteinlerin ekspresyonu için Western blot ve immünohistokimyasal analizler yapıldı. Bulgular: Yüzmeye zorlama davranış testinde kontrol grubu ile diğer gruplar arasında anlamlı farklılıklar bulunmaktadır. İmmünohistokimyasal protein analizlerinde BDNF, GRP78, KASPAZ3, NFKB, CYP450, CYP3A4 ve mTOR proteinleri beyinde gruplar arası anlamlı sonuçlar vermiştir. CHOP, LGI1 proteinlerinin ekspresyon seviyeleri ise gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemektedir. Sonuç: Sonuç olarak bu çalışmada yüzmeye zorlama davranış testi sonucunda tüm gruplarda kontrol grubuna göre depresyon, korku benzeri davranışlar gözlemledik. CYP450, CYP2C19, CYP3A4 ve CYP1A1-2 expresyonu incelendiğinde karaciğerde yapılan bazı çalışmalara göre beyinde istatistiksel olarak anlamlı bir inhibasyon olmamış olup VPA nın bu CYP proteinlerin zayıf inhibitörü olduğu ve bu yüzden anlamlı etkileşimler oluşturması beklenmeyen çalışmaları desteklemektedir. 4-PBA+PTZ grubunun GRP78 protein immünreaktivitesinde en az aktif gruplardan biri olması 4-PBA ile ER stresin inhibe edilebildiğini göstermiştir. PTZ grubunda nöronları koruyucu işlevi olan BDNF ve hücre sağkalımı için etkili olan mTOR ekspresyonunun minimal olması epilepside nöronal sağkalımın olumsuz etkilendiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: BDNF, Epilepsi, ER Stresi, Sitokrom P450, Valproik asit