Semantik Açıdan Tefsirlerde İrade Kavramı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Salih ÖĞRETİCİ
Danışman: Şahin Güven
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İrade konusunda İslam bilginleri ve sistemleşmiş düşünce ekolleri olarak mezheplerin farklı görüşleri olduğu gözlemlenmektedir. İslam düşünce tarihi boyunca çeşitli siyasi karışıklıkların da temelinde yatan yorum farlılıklarının nedenleri, üzerinde durulması ve araştırılması gereken bir konu olarak önümüzde durmaktadır. Elbette Hz. Peygamberin vefatından sonra bir metin olarak Allah'ın vahyi Kur'an elimizdedir. Ancak her metin gibi kaynağı ilahi de olsa Kur'an'ın da anlaşılmasında bir metnin karşılaşabileceği sorunlar aşağı yukarı benzerdir. Kur'an'ın irade ile alakalı ayetleri de bundan nasibini almış ve birbirine zıt anlayışlarda dâhil olmak üzere birçok farklı biçimde yorumlanmışlardır. Gerçekten Kur'an'ın irade kelimesine yüklediği anlam farklı yorumları destekler mahiyette midir? Kur'an'ın iç bağlamı dikkate alınarak yaptığımız anlambilimsel çalışmamızda öncelikle cevabını aradığımız soru bu olmuştur. Bu konuda fikirlerimizin daha berrak olmasını sağlayacak diğer husus da Kur'an'dan önce irade kelimesinin Arap toplumunda nasıl kullanıldığıdır. Bunun için cahiliye şiiri bize yeterli bilgiyi sunmaktadır. Konunun önemli bir kısmı da Kur'an'ın vahyinin tamamlanmasından günümüze kadar olan süreçte irade ile ilgili ayetlerin müfessirler tarafından nasıl anlaşıldığıdır. Bu hususların sağlıklı tespitinin yapılabilmesi için çalışmamızın birinci bölümünde cahiliye şiirinde irade sözcüğünü inceledik. Bunun için tenzil öncesi dönemde meşhur yedi şairin muallakaları temel kaynağımız oldu. Yine birinci bölümde Kur'an içerisinde irade sözcüğünün kullanımını ilgili ayetler ışığında inceledik. İkinci bölümde ise ilk dönemden günümüze farklı düşünce sistemlerine mensup on müfessirin ayetlerde geçen irade sözcüğünü nasıl anladıklarını inceledik. Anahtar kelimeler: İrade, Semantik, Cahiliye şiiri, Kur'an