Nasreddin Tusi ve Ahmet Hamdi Akseki’nin Ahlak Anlayışlarının Karşılaştırılması (Ahlakı Nasıri ve Ahlak Dersleri Adlı Eserler Işığında)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mahide Polat

Danışman: Salih Yalın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ahlak, insanlık tarihi boyunca bireyden başlayıp tüm toplumu kuşatan, insanlar arası ilişkilerde belirleyici rolü olan bir alan olarak varlığını sürdürmüştür. Bu öneminden ötürü çalışmanın giriş bölümünde ahlakın tarihi seyrinden kısaca bahsedilmeye çalışılmıştır. Ahlak felsefesinin iki önemli filozofunun ahlaka ilişkin görüşlerinin incelendiği bu çalışmada, farklı dönemlerde yazılmış olan iki eser temele alınarak bir anlamda ahlak düşüncesindeki gelişim ve değişim ortaya konmaya ve kıyaslamalar yapılmaya çalışılmıştır. Nasreddin Tusi, ahlak felsefesinde özel bir öneme sahiptir. Tusi ahlak konularını sistemleştirmiş, ahlak felsefesini mükemmel bir şekilde temellendirdiği eseri ve görüşleriyle kendinden sonra ahlak alanında yazılan eserlere ve fikirlere örneklik teşkil etmiştir. Tusi'nin eserinde nefsin tanımı, mahiyeti, yetkinliği, erdem ve erdemsizlikler, erdemsizliklerden kurtulma yolları, ev idaresi ve devlet yönetimi konuları üzerinde durduğu görülür. Çalışmanın birinci bölümünde bu eserin örnekliğinde klasik dönem ahlakı incelenmeye çalışılmıştır. Ahmet Hamdi Akseki Osmanlı'nın son dönemi ve cumhuriyetin ilk yıllarında yaşamış önemli bir fikir adamıdır. Akseki yazmış olduğu Ahlak İlmi ve İslam Ahlakı-Ahlak Dersleri adlı eserinde, düşünce tarihinde ortaya çıkan ekoller, ahlak felsefesinin esasları ve islam dinindeki yeri, ameli ahlak kısmında şahsi, ailevi, medeni ve dini vazifeler konularına yer verir. Çalışmanın ikinci bölümünde Akseki'nin ahlaki görüşleri ele alınırken bu eser örnekliğinde modern dönem ahlakı analiz edilerek karşılaştırılmalar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde her iki ahlakçının ahlaka bakışı, konuları ele alış metotları, muhteva bakımından benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu yolla ahlakı felsefi olarak inceleyen Tusi ile dini bir perspektiften yorumlayan Akseki'nin görüşlerinin karşılaştırılması yapılmaya çalışılacaktır. Anahtar Kelimeler: Felsefe, Ahlak Felsefesi, İslam Ahlak Felsefesi, Nasreddin Tusi, Ahmet Hamdi Akseki