YEDİNCİ SINIF FEN BİLİMLERİ DERS KİTAPLARINDAKİ SORULARIN ÜST DÜZEY DÜŞÜNME BECERİLERİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yasemin EROL

Danışman: Ebru Ezberci Çevik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Üst Düzey Düşünme Becerileri (ÜDDB) açısından yedinci sınıf fen bilimleri ders kitaplarında yer alan soruların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda ÜDDB'den analitik düşünme, eleştirel düşünme, problem çözme, yaratıcı düşünme ve karar verme becerileri araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma nitel bir çalışma olup, araştırma desenlerinden durum çalışması modeline göre hazırlanmıştır. Araştırmada veri kaynağı olarak 2019-2020 eğitim öğretim yılından itibaren yedinci sınıf fen bilimleri ders kitabı olarak kullanılan iki ders kitabı kullanılmıştır. Bunlardan biri MEB Yayınevi, diğeri ise Eğitim Bilişim Ağında (EBA) yayınlanmış özel bir yayınevine aittir. Veri kaynağı olarak doküman kullanılmış, yazılı kaynak olarak fen bilimleri ders kitapları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmada fen bilimleri ders kitaplarındaki soruları, ÜDDB bakımından incelemek amacıyla rubrik hazırlanmıştır. Rubrikte ölçütler beş tema olarak belirlenmiş, temalar kendi içerisinde kategorilere ayrılmıştır. Verilerin analizi sonucunda, ders kitaplarında yer alan soruların en fazla analitik düşünme ve eleştirel düşünme becerilerine yönelik, en az yaratıcı düşünme becerisine yönelik olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ders kitaplarındaki soruların yaratıcı düşünme ve karar verme becerileri açısından geliştirilmesi gerektiği ve tüm becerilerin ders kitaplarında eşit bir şekilde dağıtılması gerektiğine yönelik sonuçlara ulaşılmıştır. Ders kitaplarında yer alan soruların niteliğinin yükseltilmesi konusu programın revize edilmesi sürecinde göz önünde bulundurulabilir. Anahtar kelimeler: Üst düzey düşünme becerileri, analitik düşünme, eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, problem çözme, karar verme, fen bilimleri, ders kitabı.