Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR TEKİNSOY KARTIN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZETAraştırma, radyoterapi uygulanan baş boyun kanserli bireylerde oral mukozit önleme protokolünün beslenme ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır.Araştırma, Erciyes Üniversitesi Mehmet Kemal Dedeman Onkoloji Hastanesi Radyoterapi ünitesine Eylül 2008 - Mayıs 2010 tarihleri arasında gelen hastalardan araştırma kapsamına giren 20 eğitim, 30 kontrol grubu hasta örneklemi ile oluşturulmuştur.Çalışmada etik kurul onayı ve bireylerden bilgilendirilmiş yazılı onam alınmıştır. Veriler; hasta tanıtım formu, ağız değerlendirme rehberi, oral toksisite skalası, görsel ağrı skalası (GAS), radyoterapi semptom izlem formu, Subjektif Global Değerlendirme (SGD) indeksi ve kanserli hastalarda yaşam kalitesi ölçeği kullanılarak yüzyüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Eğitim grubundaki hastalara araştırmacı tarafından oral mukozit önleme ve beslenme protokolü dahilinde birebir hasta eğitimi verilmiştir. Eğitim ve Kontrol grubundaki tüm bireylerin haftada bir gün olmak üzere tüm tedavi süresince (7 hafta ) izlemi yapılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede, Shapiro-Wilk, bağımsız iki örnek t testi, Manny Whitney U, Wilcoxon t, ki kare ve Spearman's rho korelasyon analizi kullanılmıştır.Eğitim grubu hastalarda tedavi haftaları ilerledikçe gelişen mukozit semptomları ve derecesinin daha az olduğu, ağrının ise buna paralel olarak daha az yaşandığı görülmüştür (p < 0.05). Eğitim grubundaki bireylerin % 35.0'ında, kontrol grubundaki bireylerin % 3.4'ünde beslenme problemi yaşanmadığı, eğitim grubundaki bireylerin % 65.0'ında, kontrol grubundaki bireylerin ise % 96.6'sında malnütrisyon geliştiği saptanmıştır (p < 0.05). Çalışmada hem eğitim hemde kontrol grubunun yaşam kalitesinin tüm alanlarında benzer şekilde azalma ve semptom skorlarında artma görülmüştür (p < 0.05).Çalışma sonuçlarına göre; eğitim grubunda, kontrol grubuna göre mukozit ve malnütrisyonun daha az görüldüğü, tedavi haftaları ilerledikçe daha az semptom deneyimlendiği, her iki grupta yaşam kalitesinde benzer azalma yaşandığı saptanmıştır. Bu sonuca göre kanıta dayalı rehberler doğrultusunda geliştirilen protokollerin onkoloji kliniklerinde çalışan hemşirelerce yaygınlaştırılarak kullanılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Radyoterapi; Oral Mukozit; Beslenme; Yaşam Kalitesi; Hemşirelik