Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİYE EĞLENCE
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Nimet Karataş
Eş Danışman: Sultan Taşcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KBY görülme sıklığı dünyada ve ülkemizde giderek artmaktadır. KBY nedeniyle hemodiyalize alınan hastalarda oldukça yüksek oranlarda görülen sorunlardan biride yorgunluktur. Yorgunluk; bireyin günlük performanslarını, aktivitelerini, mesleki yaşamını, aile ve arkadaşlık ilişkilerini, tedavi süreçlerini olumsuz yönde etkileyerek yaşam kalitesini düşürmektedir. Araştırma, hemodiyaliz hastalarına akupunktur kalemi ile uygulanan akupresörün yorgunluk düzeyine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Çalışma, Nevşehir ve Aksaray il merkezinde bulunan 4 hemodiyaliz merkezinde 12.10.2009 - 15.10.2010 tarihleri arasında çalışma kriterlerine uyan 52'si müdahale, 66'sı kontrol grubunda olan toplam 118 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırmada veriler; hasta tanıtım formu, VAS yorgunluk ve Piper yorgunluk ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışmada etik kurul onayı ile bireylerden yazılı bilgilendirilmiş onam formu alınmıştır. Müdahale grubundaki bireylere akupresör uygulama protokolü doğrultusunda bir ay boyunca haftada üç gün toplam 12 seans akupresör uygulaması yapılmıştır. Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin bir ay sonra ikinci izlemleri yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi, bağımsız iki örnek t testi, bağımlı örnek t testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi, Spearman korelasyon analizleri kullanılmıştır.Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin ilk izlemlerinde VAS yorgunluk ve Piper yorgunluk ölçeğinden aldıkları puanlar arasında bir fark olmadığı (p>0.05), müdahale grubunun kontrol grubuna göre ikinci izlemde VAS yorgunluk (p 0.05), diğer alt boyut ve toplam yorgunluk puanlarının düştüğü belirlenmiştir (p<0.05).Çalışma sonucunda, hemodiyaliz hastalarına akupunktur kalemi ile uygulanan akupresörün yorgunluk düzeyini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre hemodiyaliz hastalarının ve hemşirelerinin akupresör uygulaması hakkında bilgilendirilerek akupresör uygulamasının yaygınlaştırılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz; yorgunluk; akupresör; hemşirelik.