Ebû Saîd Hadimî'nin mantık görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT SAMİ ÖZDİL
Danışman: Ahmet Kayacık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamız 18. yüzyılda yaşamış, bir çok talebe yetiştirmiş ve eser vermiş olan Ebû Saîd Muhammed b. Mustafa el-Hadimî'nin mantık bilimi alanındaki görüşlerini ele almaktadır. Kendisi Fıkıh, Tasavvuf, Hadis, Mantık gibi devrinin medrese tahsilinde yer alan birçok konuda altmıştan fazla eser telif etmiştir. Osmanlı'nın son döneminde Anadolu medreseleri içinde ilim ve eğitim açısından öne çıkan bir medrese olan Hadimî medresesini kurmuştur. Hadimî'nin hayatı, eserleri ve mantık tarihi içindeki yerini konularımız arasına aldık. Ana kaynak olarak kullandığımız Fevâidü Arâisi'l-Enzâr ve Takrîru Kavâidi'l-Ebkâr isimli eseri, klasik eserlerde tasavvurat ve tasdikat şeklinde ele alınan mantığın iki bölümünü ve bu bölümlerin tüm konularını içermektedir. Bu eser yine kendisi tarafından Arâisü'l-Enzâr ve Nefâisü'l-Ebkâr ismi ile şerh edilmiştir. Çalışmada Hadimî'nin mantığın neredeyse bütün konuları ile ilgili görüşleri aktarılmıştır. Sonuçta ise Ebû Saîd Hadimî'nin mantık bilimine olan katkısı ifade edilmiştir. Çalışmamızda tercüme, takrir ve tevsi yöntemlerini kullandık. Müellifin metninden fazla kopmadan bazı konularda eşsüremli karşılaştırmalarda bulunduk. Hadimî'in mantık alanında kendisine kadarki tartışmaların birçoğuna vakıf bir ilim adamı olduğunu tespit ettik. Önemli bir diğer tespitimiz de bu alanda Osmanlı'nın son dönemlerinde yetişmiş ilim adamları arasında en yetkin eserlerden birini vermiş olmasına rağmen, özellikle son dönem mantık tarihi çalışmalarında hak ettiği yeri alamamış olmasıdır.Anahtar kelimeler: Mantık, Hadimî, 18. Yüzyıl, Arâis, Fevaid v.b.