Cryptosporidium parvum ookistlerinin yüzeyde zenginleştirilmiş raman saçılması ile incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOMEDİKAL MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AFRA HACER ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ömer Aydın
Eş Danışman: Emrah Şimşek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cryptosporidium türü olan Cryptosporidium parvum ookistleri kontamine su ve gıda kaynakları yoluyla insan, vahşi ve evcil hayvanların dahil olduğu birçok konak türünü enfekte edebilen ve dünya genelinde oldukça yaygınlık gösteren zorunlu hücre içi zoonoz protozoonlardır. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf insanlar için tehlike arz etmektedir. Cryptosporidium tespitinde kullanılan geleneksel yöntemler yetersiz kalkmaktadır. Yüzeyde zenginleştiriliş Raman saçılması (YZRS), duyarlılığı, yüksek hızı, nispeten düşük maliyeti nedeniyle patojen bakteri tespitinde güçlü bir teknik olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada etiketsiz YZRS yöntemiyle C. parvum duvarından protozoan parazite özgü Raman sinyalleri alınarak tespit sağlandı. Alınan YZRS sinyallerine göre C. parvum ookistleri, E. coli ve S. aureus bakterilerinden 890 cm-1 ve 1055 cm-1 de alınan belirgin piklerle ayrıldı. Bakteriler ise ookistlerden 723 cm-1, 1333 cm-1 ve 1460 cm-1 bölgelerinde keskin pikler vererek ayrıldı. Yapılan Temel Bileşenler Analizi (TBA) analizi ile bir ayırım daha belirgin hale getirildi. TBA analizinin sonucuna göre grupların 3 temel bileşen için varyans taşıma yüzdesi her bir temel özelik için sırasıyla %86,6, %11 ve %1,1 olarak görüldü. Gerçekleştirdiğimiz bu çalışmayla ishal kaynağının C. parvum ookistlerden mi yoksa bakteri kaynaklıysa hangi bakteriden kaynaklandığı net bir şekilde gösterilebilecektir. Doğruluğu yüksek, hızlı ve düşük maliyetli bu çalışmamızın, geleneksel yöntemlere güçlü bir alternatif oluşturacağını ve yapılan erken tespitle cryptosporidiosis'in geniş alanlara yayılmasının önüne geçileceğini ileri sürmekteyiz.