Keten ve oksoketenlerin çeşitli 1,3 dipolar bileşiklerle reaksiyonlarının kuantum kimyasal incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞAZİYE ŞAHİNDAŞ

Danışman: Emin Sarıpınar

Özet:

KETEN VE OKSOKETENIN ÇEŞİTLİ 1,3 DIPOLAR BİLEŞİKLERLE REAKSİYONLARININ KUANTUM KİMYASAL İNCELENMESİ ÖZET Teorik çalışmalar deneysel olarak incelenmesi güç olan reaksiyonları aydınlatmak için uygun yöntemlerdir. Ketenler, oksoketenler ve 1,3 dipolar bileşikler oda şartlarında izole edilemeyen oldukça aktif bileşiklerdir. Bu çalışmada, keten ve oksoketenin diazometan, nitron, azid, nitril yilid (illür), nitril oksit ve azometin yilid (illür) bileşikleriyle olan 1,3 dipolar sikloadisyonlarınm tüm geometrik optimizasyonları HF/6- 31G* ve HF76-31G** basis setleri kullanılarak Hartree-Fock düzeyinde yapıldı. Bir regioselektif reaksiyon olan keten ve oksoketenin 1,3 dipolar bileşiklerle sikloadisyonlarında hangi muhtemel ürünlerin oluşabileceği, bunlardan en kararlı regioizomerin hangisi olacağı incelenmiştir. Reaksiyona katılan merkez atomların dihedral açıları incelenerek reaksiyonların ilerleme şeklinin yaklaşık pseudoperisiklik reaksiyonlar şeklinde olduğu görülmüştür. Reaksiyonların eş zamanlı, asimetrik geçiş hali üzerinden gerçekleştiği görülmüştür. Hesaplanan titreşim değerlerinde, bir tane sanal frekans değerinin bulunmasıyla geçiş hali olduğu anlaşılmıştır. Reaktantlarda ve ürünlerde sanal frekans değerlerinin olmaması kararlı yapılar olduklarını göstermiştir. Reaksiyona giren maddelerin, geçiş hallerinin ve son ürünlerin oluşum enerjileri, dipol momentleri, elektron yük dağılımı, bağ uzunluğu, bağ açıları ve torsiyon açılan gibi elektronik özellikler hesaplanmıştır. Anahtar Kelimeler: 1,3 dipolar sikloadisyonlar, ab initio, keten, oksoketen, 1,3 dipolar bileşikler