WATER QUALITY ASSESSMENT OF HESHKARO STREAM IN DUHOK CITY, IRAQ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DİLSHAD MOHAMMED
Danışman: Zeki Gökalp
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması Irak'ın Duhok şehrinden geçen Heshkaro nehrindeki su kalitesini değerlendirmek ve farklı kentsel ve endüstriyel faaliyetlerin nehrin su kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nehir boyunca 6 farklı noktadan su örnekleri alınarak kalite parametreleri ölçülmüştür. Örnekler Duhok şehri girişinden başlayarak Irak'ın önemli en önemli su kütlelerinden biri olan Musul baraj gölüne kadar uzaman nehir boyunca 6 farklı noktadan alınmıştır. Araştırmada Şubat ayından başlayıp Ağustos ayına kadar 7 ay boyunca örnek alınmıştır. Ölçülen parametreler arasında sıcaklık, pH, Biyolojik Oksijen İhtiyacı(BOİ), Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOİ),EC, Toplam Çözünmüş Madde (TÇM), alkalilik, sertlik, Toplam Fosfor (TP), Toplam Azot (TN), NO3-, Ca, Mg, Cl-, SO4, Na, K ve ağır metaller (Al, Cr, Cu, Fe, Co, Pb, Mn, Ni, Znve Cd) yer almaktadır. Tüm örnekleme noktalarında zamansal ve mekansal değişimler izlenmiş ve ölçüm sonuçları Irak hükümeti ve Dünya Sağlık Örgütünce ortaya konan su kalite standartları ile karşılaştırılmıştır. Sıcaklıklar mevsimlere ve gün içindeki örnekleme zamanına göre değişim göstermiş olup su pH değerleri de suların hafif alkali olduğunu ortaya koymuştur. Bazı noktalarda BOI ve KOI değerleri hayli yüksek bulunmuş olmasına rağmen örnekleme noktalarının çoğu izin verilen limitler içinde değerlere sahip olmuştur. Tüm örnekleme noktalarından ECve TÇM değerleri izin verilen sınır değerlerin hayli altında kalmıştır. Toplam alkalilik değerleri ise izin verilen sınır değerlerin üzerinde bulunmuştur. Örnekleme noktalarının çoğunda toplam sertlik değerleri Kabul edilebilir düzeyde olup bir kaçı hariç izin verilen değerlerin biraz üzerinde bulunmuştur. Toplam fosfor değerleri normal aralıklarda seyretmiş olup toplam azot değerleri de izin verilen sınır değerleri aşmamıştır.Ca, Mg, Cl, SO4veNadeğerleri bakımından su örnekleri yüksek kalitede olup izin verilen sınırlar içerisinde kalmıştır. Sadece K değerleri izin verilen limitlerin biraz üzerinde seyretmiştir. Ağır metaller açısından ise su örneklerinin çoğunun Al, Cr, Mn ve bir kısmının Pb konsantrasyonları izin verilen sınır değerleri aşmıştır. Bir kaç noktada sınır değerleri aşmasına rağmen örneklerin çoğu Fe, NiveZnbakımından yüksek kaliteli olarak bulunmuştur. Su örnekleri Cu, CoveCdbakımından ise yüksek kalitede bulunmuş ve tüm noktalarda izin verilen limitlerin altında bulunmuştur. Altı farklı örnekleme noktası arasında Musul baraj gölünün olduğu 1 nolu nokta en yüksek kaliteye sahip olmuş ve bu noktadaki tüm örnekler Irak hükümetince ilan edilen standart değerlerin altında kalmıştır. Anahtar Kelimeler:Su kalitesi, BOİ, ağırmetaller, Heshkaro, Irak