Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selin Tekeli
Danışman: Sevinç Üçgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deyimler bir toplumun kültürünü yansıtan kalıplaşmış ifadelerden oluşup, günlük hayatımızla ilgili durum, olay ve konuları ifade ederler. Dilbilimcilerin yanı sıra toplum bilimi araştırmacılarının da ilgisini çeken deyimler genel olarak toplumun yaşayış tarzı, gelenekleri, inançları vs. dilde yansımalarıyla bir fikir ortaya koymuştur. Deyimler kuşaktan kuşağa aktarıldıkları için toplumun özelliklerini yansıtırlar, bu yüzden de halk bilimciler için de deyimler önem arz etmektedir. En az iki kelimeden oluşandeyimler, iletilmek istenen düşünceyi daha açık şekilde ifade eder, az sözle çok şey anlatır vekonuşmayı daha etkili kılarlar. Rus dili deyim açısından zengin bir dildir. İnanç sistemi her toplumun bireylerinin var oluşundan beri süregelmektedir. Bu yüzden bu çalışmada Rusçadaki deyimlerin arasından özellikle inançlarla ilgili olanlarını seçip incelemek hedeflenmiştir. Tezin amacı Rusçada inançlarla ilgili deyimlerin incelenmesi ve bu deyimlerin Türkiye Türkçesinde karşılıklarının olup olmadıklarının tespitidir. Bu çalışmadan iki yakın ulusun inanç dünyasında benzerlik ve farklılıkların kelimelerdeki somut yansıması incelenirken aynı zamanda deyim çevirilerinde karşılaşılan problemlere çözüm getirmeye katkıda bulunmak ve bu deyimleri anlamsal olarak incelemek yoluyla aktarımına yardım etmek hedeflenmiştir. ?İnançlarla İlgili Rusça Deyimlerin İncelenmesi ve Türkiye Türkçesindeki Karşılıkları? adını taşıyan bu çalışmamız giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde çalışmanın konusu, amacı ve yöntemi gibi konular üzerinde açıklamalar yapılmıştır. Birinci bölümde Rusların genel anlamda inanç ve inanışları; ikinci bölümde Rus mentalitesinin yansıdığı inançlarla ilgili deyimlerin ifade biçimleri gibi konulara yer verilmiştir. Çalışmamızın temelini oluşturan üçüncü bölüm deyimlerin dil, din ve kültür bağlamında ilişkisi dikkate alınarak inançlarla ilgili deyimlerin tespiti ve anlamsal gruplarına göre sınıflandırmalarından oluşmaktadır. Tezimizin araştırma kapsamına giren inanç ve inanışları ifade eden deyimlerin tespiti, analizi ve Türkçedeki karşılıklarının bulunmasına dair araştırmamız kendine özgü ilginç paralellikleri ve farklı bakış açısını ortaya koymaktadır. Çalışmamızda deyimlerin her iki dilde de hangi anlam ifade ettikleri belirtilmiş, dilbilimsel betimlemelere ve çeşitli filologların konu ile ilgili düşünce ve tartışmalarına yer verilmiştir. Sadece inanç ile ilgili Rusça deyimlerin incelendiği bu tezde tespit edilen deyimler tablolar halinde gösterilmiş ve Türkçe çevirileri yapılmıştır. Tespit edilen bu deyimleri iki grupta incelemenin mümkün olduğu kanaatine varılmıştır: her iki dilde de aynı anlam ifade eden deyimler ve Türkçede karşılığı olmayan deyimler. Deyimlerin iki dil arasındaki birebir karşılıklarının bulunup bulunmadıkları, iki sütun hâlinde verilen aktarmalarda görüleceği gibi, kısaca değerlendirmeler de yapılmıştır. Sonuç kısmında inceleme ve karşılaştırma sonucunda elde edilen veriler maddeler hâlinde ve rakamsal olarak sunulmuş ve ilk üç bölümden de elde edilen bilgiler sayesinde ne gibi sonuçlara ulaşıldığı gibi konular üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmamızın sonucunda yapılan bu değerlendirmeler ve incelemelerde deyimlerin önemini bir kez daha vurgulamış olduk. Anahtar Kelimeler: Deyim, Dil, Din, Eşdeğerlilik, İnanç, Kültür, Rus Mentalitesi