Kayseri İli için Alansal Kaynaklı Emisyon Envanteri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLŞAD APAYDIN
Danışman: Filiz Dadaşer Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı Kayseri ili için Ekim 2011 - Eylül 2012 dönemine ait alansal kaynaklı emisyonların envanterlenmesidir. Yaklaşık 1,2 milyon nüfusa sahip Kayseri, İç Anadolu Bölgesi'nin önemli illeri arasındadır. Kayseri ilinde özellikle ısınma sezonunda hava kirliliği düzeyleri artmaktadır. Bazı dönemlerde kükürt dioksit (SO2) ve partiküler madde (PM) düzeyleri yönetmeliklerle belirlenen sınır değerlerin üzerinde gerçekleşmektedir. Buna karşılık, Kayseri'de henüz alansal kaynaklı emisyonların envanterlenmesi konusunda kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışmada Kayseri ilinin alansal kaynaklı hava kirliliği emisyonları hesaplanarak, bu emisyonların hava kalitesine olan etkileri belirlenmiştir. Envanterleme çalışmasında Kayseri'de hava kalitesi bakımından ölçülen parametreler olan SO2 ve PM parametreleri yanında, azot oksitler (NOx) ve karbonmonoksit (CO) gibi farklı kirleticilerin de emisyonları belirlenmiştir. Çalışma, Kayseri kent merkezinde (Kocasinan, Melikgazi ve Talas ilçelerinde yer alan 105 mahallede) yürütülmüştür. Mahalleler bazında doğalgaz, yerli kömür ve ithal kömür tüketim düzeyleri belirlenmiştir. Avrupa Çevre Ajansı tarafından yayınlanan emisyon faktörlerinin kullanımı ile kirletici emisyonları hesaplanmıştır. Sonuçlar, Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak görselleştirilmiştir. Kayseri için Ekim 2011 - Eylül 2012 döneminde toplam SO2 emisyonu 3.023 ton, NOx emisyonu 1.251 ton, CO emisyonu 9.193 ton, PM emisyonu ise 844 ton olarak hesaplanmıştır. Kayseri için Ekim 2011 - Eylül 2012 döneminde alansal kaynaklı birim alandaki toplam SO2 emisyonu 8,29 ton/km2, birim alandaki toplam NOx emisyonu 3,43 ton/km2, birim alandaki toplam CO emisyonu 25,21 ton/km2, birim alandaki toplam PM emisyonu ise 2,32 ton/km2 olarak hesaplanmıştır. SO2 ve PM emisyonlarının %99,8'lik kısmı kömürden kaynaklanmaktadır. NOx emisyonlarının %54,6'lık kısmı doğalgazdan, CO emisyonlarının ise %97,3'lük kısmı kömürden kaynaklanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Kayseri, alansal kaynaklı hava kirliliği, emisyon envanteri