YETİŞKİNLERDE POZİTİF PSİKOLOJİK SERMAYE İLE DİNİ BAŞA ÇIKMA VE AFFEDİCİLİĞİN İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ramazan Taş

Danışman: Ali Kuşat

Özet:

Bu araştırma, yetişkinlerin psikolojik sermaye düzeyleri ile dini başa çıkma tutumları ve affetme eğilimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatür taraması yapılarak pozitif psikolojik sermaye, maneviyat, erdemler, değerler bağlamında dini başa çıkma tutumları ve pozitif karakter gücü affedicilik eğilimi ile ilgili kavramlar incelenerek kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Yaşamın ne hakkında ve nelerin ekseninde olmasını seçmek isterdin? sorusuyla birlikte zorlu yaşam koşullarında “Acı yakacak mı? Yoksa pişirecek mi?” ikilemi psikolojik sağlamlık, ruh sağlığı ve psikoterapi uygulamaları çerçevesinde tartışılmıştır. Değerler ve inançlar, ihtiyaçlar hiyerarşisinin neresinde konumlandığına dair farklı bir bakış ortaya koyarak araştırma sorusu olgunlaştırılmıştır. Bu kapsamda “Affedicilik, dini inançlar; bir başa çıkma mekanizması ve manevi bir güç kaynağı olarak insanın psikolojik sağlığına ve psikolojik sermaye düzeyine olumlu katkılarda bulunabilir mi? Dini başa çıkma ve affedicilik eğilimi ile psikolojik sermaye arasında nasıl bir ilişki örüntüsü vardır? Problem cümlesiyle araştırma ilişkisel tarama modeliyle tasarlanmıştır. Sonrasında 448 yetişkinle kotalı ve tesadüfi örneklem grubundan veri toplamak amacıyla, Google Formlar aracılığıyla Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Sermaye Ölçeği, Dini Başaçıkma Ölçeği ve Affedicilik Ölçeği uygulanmış, elde edilen verilerin analizi SPSS 25.00 programı ve yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak Lisrel 8.80 ile analizi yapılmıştır. Frekans analizi, Normallik testi, Pearson Korelasyon Analizi, Yem Analizi, T-testi ve Anova işlemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda; kendini affetme, başkalarını affetme ve durumları affetme ile psikolojik sermaye arasında yordayıcılık etkisi söz konusudur. Affedicilik ile dini başa çıkma arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Pozitif psikolojik sermayenin öncülleri arasında karakter güçleri ve manevi değerlerin yer aldığı ortaya çıkmıştır. Zorlayıcı yaşam olaylarında bireyin öz kaynaklarını korumak ve geliştirmek için manevi değerler ve pozitif erdemler ruh sağlığına olumlu katkı sağladığı sonuçlarına ulaşılmıştır.