BÜNYAN GERGEME MEZAR TAŞLARI

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ersel Özbay

Danışman: Sultan Murat Topçu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

BÜNYAN İLÇESİ GERGEME(YUKARI DOĞAN) MAHALLESİ MEZARLIĞI MEZAR TAŞLARI Ersel ÖZBAY Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2024 Danışman: Prof. Dr. Sultan Murat TOPÇU ÖZET Türk geleneğinde ölüm, sadece bir son olarak değil, aynı zamanda ahirete olan inancın bir yansıması olarak görülür. Mezar taşları ve defin işlemleri bu inancın birer göstergesi olarak kabul edilir. Mezarların doğru bir şekilde değerlendirilmesi için öncelikle temel kaynakların titizlikle incelenmesi gereklidir. Bu kaynaklara dayalı bir araştırma yapılmadan, mezar taşlarının önemi ve özelliklerini tam olarak anlamak mümkün değildir. Mezarlar, sadece fiziksel bir alanı temsil etmekle kalmaz, aynı zamanda milli ve manevi değerlerimizin korunmasına da katkıda bulunur; ölümden sonraki yaşamın hatırlanmasını sağlar ve ölünün unutulmaktan korunmasına yardımcı olur. İslam'da hoş karşılanmamasına rağmen, Anadolu insanı bu coğrafyada mezar kültünü kendi kültür ve sanatına yansıtarak yaşamış ve yaşatmıştır. Bu araştırmanın konusu, Gergeme Mahallesi mezarlığında bulunan, Osmanlı'nın son dönemi ile Cumhuriyetin ilk çeyreğine tarihlendirilen tarihi öneme sahip mezar taşlarıdır. Gergeme Mezarlığı'ndaki mezar taşları hakkında daha önce bir çalışma yapılmamış olması, bu çalışmanın önemini artırmaktadır. Araştırma, günümüze kadar sağlam kalmış ve sanat tarihi açısından önemli nitelikteki mezar taşlarını incelemekte ve bu taşların yöresel ve çevresel kültürler üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Mezar taşlarının tipolojisi, formu, kullanılan malzemeler ve mezar tipi açısından ele alındığı bu çalışma, Gergeme tarihi mezarlığındaki örneklerle Türk sanat tarihi açısından önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir. Aynı zamanda, bu mezar taşlarının belgelenmesi ve korunması da Türk sanatının zenginleşmesine katkıda bulunacaktır. Anahtar Kelimeler: Bünyan, Gergeme, Mezar, Mezar taşları, Kitabe