Gıda sektöründe yeşil lojistik uygulamalarının işletmelerin lojistik performansları üzerindeki etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA DELİCE AKCA

Danışman: Mehmet Şükrü Akdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı; ilk olarak yeşil tedarik, yeşil ambalajlama, yeşil dağıtım, tersine lojistik ve lojistik performans faktörlerinin işletmelerin ve yöneticilerin demografik özelliklerine göre değişip değişmediğini ortaya koymaktır. İkinci olarak lojistik performansın yeşil tedarik, yeşil ambalajlama, yeşil dağıtım ve tersine lojistik gibi yeşil lojistik faaliyetlerini ifade eden faktörlerden etkilenip etkilenmediğinin, eğer bu faktörlerle lojistik performans arasında bir ilişki varsa bu ilişkinin ne yönde olduğunun tespit edilmesidir. Yeşil Tedarik, Yeşil Dağıtım, Yeşil Ambalajlama, Tersine Lojistik ve Lojistik Performans faktörlerinden oluşan modelde "Yeşil Lojistik Faaliyetler" ile "Lojistik Performans" arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla İstanbul Sanayi Odası (ISO) 2017 ve 2018 yılı "Türkiye'nin En Büyük 1000 Kuruluşu" içerisinden 120 gıda işletmesi yöneticisiyle anket yapılarak veriler toplanmıştır. Çalışmada verilere öncelikle demografik özelliklere göre karşılaştırma yapabilmek için Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda Yeşil Tedarik, Yeşil Dağıtım, Yeşil Ambalajlama, Tersine Lojistik ve Lojistik Performans faktörlerinin demografik değişkenlerin bazılarına göre farklılık gösterdiği bazılarına göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Daha sonra "Yeşil Tedarik, Yeşil Dağıtım, Yeşil Ambalajlama ve Tersine Lojistik" faktörlerinin "Lojistik Performans" faktörü üzerindeki etkisini ortaya koymak amacıyla Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Doğrusal Regresyon ile model test edilmiştir. Pearson Korelasyon Analizi sonuçlarına göre; Yeşil Tedarik ve Tersine Lojistik faktörleri ile Lojistik Performans faktörü arasında pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yeşil Dağıtım ve Yeşil Ambalaj faktörleri ile Lojistik Performans faktörü arasında da pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde anlamsız bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Çoklu Doğrusal Regresyon sonuçlarına göre; yeşil tedarik, lojistik performans üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkiye sahipken; yeşil dağıtım, yeşil ambalajlama ve tersine lojistiğin lojistik performans üzerinde doğrudan etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Çalışmaya katılan gıda işletmelerindeki yöneticiler, faaliyetlerinde çevresel kaygı ile hareket ederek tersine lojistik, yeşil ambalajlama ve yeşil dağıtım gibi yeşil lojistik faaliyetlere önem verdiklerini ifade etseler de uygulamalarda birtakım eksikliklerin olduğu görülmüştür.