Logaritmik Ortamda Çalışan Elektronik Devrelerin İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hamdi ERCAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ALÇI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında, logaritmik ortamda çalışan elektronik devrelerin incelenmesi amacıyla, akım modlu birinci dereceden logaritmik ortam alçak ve yüksek geçiren filtre devreleri ile AB sınıfı fark alan tip logaritmik ortam osilatörü devrelerinin analiz ve tasarımları gerçekleştirilmiştir. Devre elemanlarının doğrusal olmayan özelliklerinden faydalanarak doğrusallaştırma tekniklerine gereksinim duymadan, sistemin girişleri ve çıkışları arasında doğrusal bir ilişki oluşturmak için logaritmik ortam devreleri tercih edilmektedir. Logaritmik ortam devrelerinin analizlerinde durum uzayı sentez yöntemi kullanılmıştır. Analizi yapılan bu devrelerin tasarımlarında PSpice benzetim programından faydalanılarak ve tecrübeye dayalı (knowledge based) optimizasyon (eniyileme) teknikleri devrenin başarım ölçütlerini optimize etmek için kullanılmıştır. Benzetimlerin hesaplama zamanını kısaltmak ve tekrarlanabilirliğini artırmak için PSpice ve Matlab benzetim programları eşgüdümlü olarak kullanılmıştır. Her iki optimizasyon tekniği için gerçekleştirilen benzetimler karşılaştırıldığında sonuçların birbirini desteklediği gözlenmiştir. Böylece, eşgüdümlü benzetim (cosimulation) optimizasyon metodunun tekrarlanabilirlik, doğruluk ve daha düşük hesaplama zamanı gibi özelliklerinden faydalanılmıştır. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde logaritmik ortam kavramı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, analog filtreler ve logaritmik ortam filtreleme prensipleri anlatılarak, logaritmik ortam filtrelerinin sentez metodları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, akım modlu birinci dereceden logaritmik ortam alçak geçiren ve yüksek geçiren filtre devrelerinin durum uzayında sentezi ve elde edilen benzetim sonuçları verilmiştir. Dördüncü bölümde, elektronik ayarlanabilir AB sınıfı logaritmik ortam osilatör tasarımına eşgüdümlü benzetim yaklaşımı önerilmiş ve elde edilen benzetim sonuçlarıyla değerlendirme yapılmıştır. Son bölümde ise, elde edilen sonuçlar değerlendirilip, gelecekte yapılması planlanan çalışmalar tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Akım modlu devreler, logaritmik ortam, durum uzayı yöntemi, eşgüdümlü benzetim, optimizasyon.