N-boyutta spin-0 ve spin-1/2 parçacıkların relativistik davranışlarına merkezcil olmayan potansiyellerin etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysel Özfidan

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşen DURMUŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

N-boyutta küresel simetrik olmayan alanda hareket eden spin-0 ve spin-1/2 parçacıklar için relativistik dalga denklemlerinin analitik çözümleri asimptotik iterasyon metodu ve kuantum Hamilton-Jacobi formalizmi ile araştırıldı. Yüksek küresel koordinatlarda, Hartmann potansiyeli için Klein-Gordon denkleminin çözümleri asimptotik iterasyon metodu (AİM) çerçevesinde elde edildi. Merkezcil olmayan potansiyel alandaki hidrojen molekülünün açısal olasılık dağılımları N-boyutta kapsamlı olarak incelendi. Aynı zamanda, relativistik teoride Hartmann potansiyeli için N-boyutta radyal beklenen değerler bulundu. Yüksek küresel koordinatlarda, merkezcil olmayan Morse ve merkezcil olmayan Manning-Rosen potansiyelleri ile etkileşen spin-0 parçacıkları için relativistik dönme-titreşim enerjileri, normalize dalga fonksiyonları AİM ile elde edildi. Merkezcil olmayan Morse potansiyelini kullanarak modellenen toprak alkali iki atomlu moleküllerin relativistik titreşim frekansları hesaplandı ve elde edilen sonuçlar Rydberg-Klein-Rees (RKR) deneysel verileriyle karşılaştırıldı. Farklı boyutlu sistemlerde, Manning-Rosen potansiyeli için relativistik olmayan enerji özdeğerlerinin nümerik değerleri verildi. Diğer taraftan, N-boyutta double ring-shaped Kratzer ve Makarov potansiyelleri için spin simetri durumunda Dirac denkleminin bağlı durum çözümleri kuantum Hamilton-Jacobi formalizmiyle incelendi. Double ring-shaped Kratzer potansiyeli için bağlı durum relativistik enerjileri üzerinde açıya bağlı potansiyel parametrelerinin etkisi araştırıldı. Merkezcil olmayan potansiyel alanda, iki atomlu moleküller için relativistik dalga fonksiyonları üzerinde boyutun etkisi tartışıldı. Makarov potansiyeli etkisindeki spin-1/2 parçacığın küresel ve kutupsal koordinatlarda açısal dalga fonksiyonlarının olasılık dağılımları üç ve beş boyutlu sistemlerde incelendi. Anahtar Kelimeler: Merkezcil olmayan potansiyeller, Yüksek küresel koordinatlar, Asimptotik iterasyon metodu, Kuantum Hamilton-Jacobi formalizmi, Dirac denklemi, Klein-Gordon denklemi, Açısal Olasılık Dağılımları, İki atomlu moleküller