XX. yüzyıl başlarında Abdürreşid İbrahim'in Rusya ve Japonya'daki faaliyetleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HURİYE ŞEN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Erhan YOSKA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1905 ihtilali sonrasında Rusya'da ortaya çıkan özgürlük ortamı Rusya Müslüman Türklerini harekete geçmelerini sağlamış, özellikle Tatar aydınlar için önemli bir fırsat olmuştur. Milli ve siyasi birliği kurmak için faaliyetlerde bulunmuşlardır. Bu faaliyetleri yürüten önemli isimlerden biri de Abdürreşid İbrahim'dir. Abdürreşid İbrahim Sibiryalı bir Tatar aydınıdır. Medresede dini eğitim almış, kadılık görevinde bulunmuştur. Abdürreşid İbrahim, İsmail Gaspıralı'nın Türkler arasında birliği sağlamak için oluşturduğu "Dilde, İşte, Fikirde Birlik" fikrinin ve Usul-ü Cedid hareketinin önemli destekçilerinden olmuştur. Kendisi de Usul-ü Cedid tarzında okullar açmış, birlik fikrini bütün Türklere ulaştırmak için gazete, kitap, dergi yayınlamıştır. Bu amaç için Rusya'da Müslüman Kongreleri düzenlemiştir. Abdürreşid İbrahim aynı zaman da ünlü bir seyyahtır. Ortadoğu, Avrupa, Asya, Uzakdoğu, hemen hemen bütün kıtalara seyahatlerde bulunmuştur. Özellikle Uzakdoğu seyahatinin Japonya ayağı önemli olmuştur. Japonya seyahati sırasında önemli devlet adamlarıyla görüşmelerde bulunmuş, İslamiyet'i tanıtmak için çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmalar sonucunda Japonlar arasında İslamiyet'i kabul edenler olmuş ve İslamiyet Japonya Anayasası'na girmiştir. Anahtar Kelimeler: Abdürreşid İbrahim, Müslüman Kongreleri, Japonya'da İslamiyet