Elektronik Devrelerdeki Kaos Olayının Bilgisayar Simülasyonları İle Incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 1996

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Recai KILIÇ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa ALÇI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

V ÖZET Bu çalışmada elektronikte yeni bir paradigma olan kaos olayı ele alınmıştır. Nonlineer (lineer olmayan) bir bilim olan ve düzensizliğin düzeni olarak tanımlanan kaosun elektronik devrelerde oluşumu, bilgisayar simülasyonlanyla incelenmiştir. Simülasyonlar, devre analiz programı olan PSPICE ve ABC (Adventures in Bifurcation and Chaos) programlan ile yapılmıştır. Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Gerek matematiksel gerekse deneysel olarak kaos varlığının ispatlandığı tek fiziksel sistem olmasından dolayı, tezde yapılan çalışmaların çoğunda Chua devresi esas alınmıştır. İlk bölümde, parça lineerli devre teorisi kullanılarak karmaşık sistemlerin davranışını açıklamak için lineer RLC devresinin nasıl kullanılabileceği ve yine bu RLC devresinin kaotik davranışlar sergileyen Chua devresine nasıl dönüştüğü gösterilmiştir. ikinci bölümde, OP-AMP (Operational Amplifier) 'larla tasarlanan Chua devresindeki dallanmalar ve kaos PSPICE ve ABC ile yapılan simülasyonlarla incelenmiştir. Üçüncü bölümde, OTA (Operational Transconductance Amplifier- Geçiş İletkenliği Kuvvetlendiricisi) ile tasarlanan Chua devresi ele alınmıştır. Bu devrenin kaotik yapısı bilgisayar simülasyonlanyla incelenmiş ve OP-AMP'larla tasarlanan Chua devresiyle karşılaştınlması yapılmıştır. Dördüncü bölümde, kaosun kontrolü ve senkronizasyonu üzerine çalışmalar yapılmıştır. Kaotik senkronizasyonu ve kontrolü göstermek amacıyla çok sayıda simülasyon denemeleri yapılmıştır. Bu çalışmalara ilaveten, bu bölümde senkronizasyon amaçlı yeni bir yaklaşım da sunulmaktadır. Yapılan çalışmalann sonuçlan ve konuyla ilgili tartışmalar beşinci bölümde verilmektedir.