Meta-Sezgisel Algoritmalara Dayalı Retinal Damar Bölütleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kader Taşkıran
Danışman: Mehmet Bahadır Çetinkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Biyomedikal görüntülerin yüksek doğrulukta analiz edilebilmesi ilgili hastalığın teşhis ve tedavi süreci açısından son derece önemlidir. Yapay zekâ algoritmalarını temel alan bilgisayar destekli yaklaşımlar son yıllarda biyomedikal görüntü analizinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Retina tabakası kılcal damar yapısında ortaya çıkan daralma, genişleme ve kanama gibi yapısal değişimler retinal hastalıklar hakkında ön bilgi verebilmektedir. Bu nedenle, retinal görüntülerde damar tespitine yönelik meta-sezgisel algoritmalara dayalı analiz yöntemlerinin geliştirilmesi son yıllarda önemli bir çalışma alanı haline gelmiştir. Bu tez çalışmasında, en güncel sürü zekâsına dayalı meta-sezgisel algoritmalardan olan Vahşi At Optimizasyon (Wild Horse Optimization, WHO) ve Kel Kartal Araştırma (Bald Eagle Search, BES) Optimizasyon algoritmaları kümeleme tabanlı olarak geliştirilmiş ve retinal görüntülerde damar piksellerinin yüksek doğrulukta tespitine yönelik uygulanmışlardır. Ayrıca, bu algoritmaların performansları literatürdeki en etkin sürü zekâsına dayalı meta-sezgisel algoritmalardan birisi olan Gri Kurt Optimizasyon (Grey Wolf Optimization, GWO) algoritması ile mukayese edilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, retinal görüntülerde çok yakın piksel değerlerine sahip olan art alan pikselleri ile damar piksellerinin WHO, BES ve GWO algoritmaları tarafından başarılı bir şekilde ayırt edilebildikleri görülmüştür. Sonuç olarak, meta-sezgisel algoritmaların kümeleme tabanlı çözüm gerektiren diğer mühendislik problemlerinde de başarılı bir şekilde kullanılabileceği ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler : Retinal Damar Bölütleme, Vahşi At Optimizasyon Algoritması, Kel Kartal Araştırma Algoritması, Gri Kurt Optimizasyon Algoritması.