Türkçe Sözlükte (TDK) yer alan Arapça kelimeler üzerine bir anlam bilimi incelemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SARAH DHARI SAUD AL-NEJADI

Danışman: NEVZAT ÖZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Türkçe Sözlükte (TDK, 2011) yer alan Arapça sözcükler anlam bakımından ele alınmış ve anlam değişiklikleri ortaya konmuştur. Çalışmamız "giriş", "Türk-Arap ilişkileri", "Türkçe-Arapça İlişkileri", "Anlam Olayları" ve "Sonuç" bölümlerinden oluşmaktadır. "Giriş" bölümünde çalışmanın problemi, amacı, önemi, sınırlılıkları ve tanımı yer almaktadır. "Türk-Arap İlişkileri" bölümünde de tarihî kaynaklarda yer alan görüşler ortaya konmuş ve İslam'dan önce Türk-Arap halkları arasındaki ilişkiler tarihî bakımından araştırılmıştır. "Türkçe-Arapça İlişkileri" bölümünde ise Arapça ve Türkçenin dil ilişkileri araştırılmıştır. İki dil arasındaki anlam olaylarını anlayabilmek için her iki dilin özelliğini ve hangi dil ailesinde yer aldığını bilmek önem arz etmektedir. Buna göre bu özellikler incelenmiştir. "Anlam Olayları" bölümü ise bu çalışmanın asıl amacı olan en önemli bölümdür. Bu bölümde Türkçe Sözlükte yer alan ve anlam genişlemesi veya daralmasına uğrayan, başka bir anlama geçen Arapça kelimler tespit edilmiştir. Arapça kelimelerin Türkçe Sözlük'te yer alan anlamları belirtildikten sonra Arapça sözlükteki anlamlarıyla karşılaştırılmıştır. "Sonuç" bölümünde de tüm bu araştırmadan elde edilen veriler değerlendirilmiş ve Türkçede anlam değişmesine uğrayan Arapça kelimelerin verileri değerlendirilerek tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Dil ilişkileri, Arapça, Türkçe, Ödünçleme, Anlambilim.