Farklı kurutma yöntemlerinin fesleğen (ocimum basilicum l.) çeşitlerinin kalite özellikleri üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEMİL AYAN
Danışman: Erman Beyzi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma 2023 yılında Kayseri koşullarında hasat edilen fesleğen çeşitlerinin kalite özellikleri üzerine farklı kurutma yöntemlerinin etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak üç farklı fesleğen çeşidi (Moonlight, Midnight ve Large Sweet) kullanılmıştır. Arazi koşullarında yetiştirilen bitkilerden hasat edilen örneklerde 6 farklı kurutma yöntemi (Güneş, havalandırmalı oda koşulu, mikrodalga, etüv, konvektif ve hibrit kurutma) incelenmiştir. Çalışmada yaş herbada nem oranı, yaş herba verimi, kuru herba verimi, yaş herbada uçucu yağ oranı, kuru herbada uçucu yağ oranı, bitkide C vitamini miktarı ve uçucu yağ bileşenleri belirlenmiştir. Araştırma bulguları değerlendirildiğinde, uygulanan kurutma koşullarının kuru herbada uçucu yağ oranı ve bitkide C vitamini miktarı özelliklerinde istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Çalışmada yaş herbada nem oranı % 84.61-86.96, yaş herba verimi 673.16-862.50 kg/da, kuru herba verimi 100.78-127.96 kg/da, yaş herbada uçucu yağ oranı % 0.04-0.07, kuru herbada uçucu yağ oranı % 0.14-0.51 ve bitkide C vitamini miktarı ise 31.41-77.71 mg/L aralıklarında değerler almıştır. Fesleğen çeşitlerinde uçucu yağ bileşen analizinde linalool ana bileşen olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda kuru herbada uçucu yağ oranı bakımından Midnight çeşidinde havalandırmalı oda koşulunda ve bitkide C vitamini miktarı bakımından ise Midnight çeşidinde etüvde kurutma yöntemleri ön plana çıkmıştır. Ayrıca Moonlight çeşidinde güneş, Midnight çeşidinde konvektif ve Large sweet çeşidinde ise hibrit kurutma koşulları, yüksek uçucu yağ bileşen içeriği göstermesi bakımından önerilebilir uygulamalar olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Fesleğen, kurutma yöntemleri, nem oranı, herba verimi, uçucu yağ oranı, uçucu yağ bileşenleri