Çağdaş Sanat Yapıtlarında Narsisizm Olgusu ve Estetik Bağlamı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, RESİM ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Keziban Kalan
Danışman: Aygül Aykut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, çağdaş sanatta narsisizm olgusu ve onun estetik bağlamı konusu çerçevesinde şekillenmiştir. Bu bağlamda narsisizm olgusu, çağdaş sanatta sanatçıların ilişkilendirdiği kavramlara etkileri yönünden alan yazın ve sanat pratikleri ile incelenmiştir. Araştırma için sanatçı örneklemlerinin seçiminde temel ölçüt seçilen sanatçıların çağdaş sanatta kabul görmüş olmalarıdır. Araştırmanın evrenini 15 sanatçı ve örneklemini 15 eser oluşturmuştur. Belirlenen çalışmanın sınırlılıkları göz önünde bulundurulduğunda bu çalışma bir durum çalışmasıdır ve temel ilkeleri nitel araştırma paradigmasına dayalıdır. Araştırmanın kapsamında güvenilirliği ve geçerliliği yüksek olan betimsel araçlar kullanılırken seçilen eserler tematik içerik analizi yaklaşımları ile ele alınmıştır. Tematik analizde Psikanalitik, yorum bilim (hermenötik) ve göstergebilim yaklaşımları birlikte kullanılmıştır. Tematik analizden elde edilen veriler sanat temelli (ABR-Art Based Research) araştırmanın temellendirilmesinde araştırmacının çalışmaları ile bağlantı kurulup bulgular ve sonuçlara ulaşılmıştır. Narsisizmin kökenine inilen bu araştırma onun belirsizliğe düşen bir olgu olduğunu göstermektedir. Narsisizm doğası gereği toplumsal anlamda farklı kavramlarla özdeşleşen bir olgu olarak var olagelmiştir. Aynı zamanda narsisizm bu belirsizliğine ve farklı kavramlarla bir bütün olarak ilerlemesine rağmen birçok sanatçının söylemlerinde ve eserlerinde enteresan, kıymetli ve esrarengiz görülmesini sağlayan şeyin ne olduğu her dönemde dikkatleri üzerine çekmeyi başarmıştır. Bu nokta araştırmanın önemini belirleyen temel ilke olmuştur. Böylesi anlaşılmaz görünen narsisizmin toplumsal olarak anlamı ve çağdaş sanat mecrasında yer bulması araştırmanın konusunu teşkil etmektedir. Sonuç olarak çağdaş sanatta narsisizm kavramı, psikanalitik, yorum bilim ve göstergebilim yöntemleri ve içerik analizi yoluyla tematik bir yaklaşımla incelendiğinde çalışmalarda yer alan nesneler; cinsel, dinsel ve meta boyutlarında alt anlamlar kazanabilmektedir. Benzer durumda çağdaş sanatın kökenlerinde varlık gösteren sanat pratiklerinde, sanatçının da içinde bulunduğu çağın toplumsal olaylarında ve sorunlara yönelme davranışlarının kökenine inildiğinde narsisizm olgusu veya onun edimsel sonuçlarına rastlamanın olası sonuçlarıyla karşılaştığımız söylenebilir. Çağdaş sanatçılar için narsisizm kavramının bir tür metafor/mecaz oluşturma gizil gücü taşıdığı söylenebilir.