Kemal Tahir eserlerinde dini motifler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HASAN HÜSEYİN CANDEMİR

Danışman: Mustafa Derviş Dereli

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih boyunca toplumların şekillenmesinde rolü olan din, Türk toplumunun var olma serüveninde de kendisinden söz ettirmeyi başarmıştır. Bu nedenle Türk toplumunda birçok şair ve yazar eserlerinde dine bir şekilde atıf yapmak durumunda kalmıştır. Kemal Tahir, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı'nın önde gelen sanatçılarından biri olup özellikle roman türünde verdiği eserler ile şöhret bulmuştur. Osmanlı Devleti'nin son döneminde dünyaya gelen ve hayatının geri kalanını Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nde idame ettiren yazar, eserlerinin çoğunda bu dönemleri konu edinmiştir. İçinde bulunduğu toplumun dünya çapında yankılanan değişikliklerinin sorumlusu olarak gördüğü din konusuna ise ayrı bir önem vermiştir. Kendi yaşadığı döneminin şartlarına göre dine karşı farklı bakış açılarını geliştiren Kemal Tahir'in eserlerine de bu farklı bakış açıları yansımıştır. Özellikle Notlar adlı eserlerinde din merkezli düşüncelerini daha açık bir şekilde ifade ederken romanlarında ise kurgu ve karakterler üzerinden kendisine daha özgür bir eleştiri alanı yaratmıştır. Bu çalışmada Kemal Tahir'in eserlerindeki dini motiflerin yanı sıra satır arası okumalar ile yazarın din ve toplum merkezli görüşleri derinleştirilmiştir. Din Sosyolojisi ile Edebiyat Sosyolojisi alanlarının kavşak noktasında yer alan bu çalışmanın ilk bölümünde Kemal Tahir'in hayatı, düşünce dünyası ve eserleri ele alınmış, ikinci bölümde ise eserlerine yansıyan dini tema ve motiflere odaklanılmıştır. Literatür taraması yönteminin kullanıldığı bu çalışmada kendi eserleri üzerinden Kemal Tahir'in dine yaklaşımının objektif bir şekilde ortaya konması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Kemal Tahir, Din, Toplum, Dini Motif