Aristoteles ve Farabi'de Devlet Felsefesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, --, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAĞMUR TAŞ
Danışman: Salih Yalın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanoğlu için tabiatın ilk dersi yaşam ve bu yaşamı idame ettirmektir. Bu yaşamda insan iktidarın bir üyesi olarak dünyaya gelir, iktidara itaat etme güdüsüyle hareket eder. Bu sebeple yönetme ve yönetilme ihtiyacı, insanın toplumsallaşma süreciyle birlikte ortaya çıkmıştır. Açıktır ki insan siyasetin öznesidir, hak ve yetkiye sahip olmakla toplumsal-politik anlamda sorumluluk kazanır. Bu yetkiye dayanarak birey, devlet denen organizma içerisinde yönetim şeklini belirleme, temsilciler aracılığıyla veya doğrudan yönetme faaliyetine katılma görev ve sorumluluğunu alma imkânına sahip olmaktadır. Devleti bireyden bağımsız düşünemeyen filozoflar, devletin insan gelişiminin doğal devamı olarak ortaya çıktığını düşünür. Bu filozofların en meşhurları Antik Yunan dünyasında Aristoteles, İslam dünyasında ise Farabi'dir. Aristoteles, dünya üzerindeki tüm canlı ve cansız varlıkların anlamının onun varlık gayesinde aranması gerektiğini düşünür. Aristoteles'e göre insanın gayesi 'mutluluk'tur. O'na göre mutluluk, en iyi toplumda gerçekleşir. Politika kitabında Aristoteles, şehir devletini açıkladıktan sonra yurttaş kavramını açıklar ve anayasal sınıflamaya değinir. En son ise ideal devlet ve ideal devlette eğitim konusunu ele alır. Farabi'nin siyaset teorisine bakacak olursak, o da Aristoteles gibi insanın gayesinin mutluluk olduğunu düşünür. Ancak bu, Aristoteles'te geçtiği gibi bir mutluluk değildir. O'nun mutluluk dediği şey Saadetü'lKusva olup budünyaya ait olmaktan çok ötekidünyaya aittir. Bu anlayış Farabi'nin inancının temelini oluşturur. Nitekim İslam inancında ahirete iman altı şarttan biridir. Bununla beraber Farabi bu dünyadan kopuk, salt ahirete ait mutluluğu kabul etmez. Ona göre insan sosyal organizasyona katılmadan hayatını devam ettiremez. Aynı şekilde Aristoteles de toplumdan ayrı yaşayan insan için şu benzetmeyi yapar: "Bu kimse ya insanüstü bir şey yani Tanrı'dır ya da bir hayvandır" der. Aristoteles ve Farabi'nin görüşleri arasında birçok benzerlik bulunmakla birlikte farklılıklar olduğu da görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Aristoteles, Farabi, Devlet, Özgürlük, Adalet