Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURCAN UZDİL
Danışman: Özlem Ceyhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma salutogenez modeline dayalı bakımın periton diyalizi hastalarında bütünlük duygusuna etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma ön test son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma olarak; 36 müdahale, 37 kontrol grubunda olmak üzere 73 hasta ile yürütülmüştür. Araştırmada etik kurul onayı, kurum izni ve bireylerden yazılı bilgilendirilmiş gönüllü onam alınmıştır. Araştırma verileri Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Diyaliz Semptom İndeksi (DSİ), Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) ve Bütünlük Duygusu Ölçeği (BDÖ) kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna 8 hafta, haftada 1 kez ev ziyareti yapılarak salutogenez modeline dayalı bakım verilmiştir. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, tekrarlı ölçümlerde iki yönlü varyans analizi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon analiz testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 kabul edilmiştir. Çalışmada müdahale ve kontrol gubundaki bireylerin ön test DSİ, GÖYÖ ve BDÖ (anlamlılık, anlaşılabilirlik, yönetilebilirlik alt boyut) puan ortalamaları benzerdir. Üçüncü ay ve altıncı ay müdahale grubu BDÖ toplam ve alt boyut puanları, GÖYÖ puanları kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Kontrol grubunda ise bir değişim olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca müdahale grubu üçüncü ay ve altıncı ay DSİ puanlarının kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düşük olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubu kendi içinde değerlendirildiğinde öntest ve üçüncü ay DSİ puanları benzer olup, bu ayların değerleri altıncı ay değerlerinden istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksektir. Öntest DSİ değerleri ile altıncı ay DSİ değerlerinin farkları alındığında müdahale grubundaki düşüşün kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.001). Çalışma sonucunda müdahale ve kontrol grubundaki periton diyalizi hastalarının DSİ, GÖYÖ ve BDÖ den (anlamlılık, anlaşılabilirlik, yönetilebilirlik alt boyut) aldıkları puan ortalamalarının ön test, üçüncü ay ve altıncı ay farklarının istatiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak periton diyalizi hastalarına salutogenez modeline dayalı verilen bakımın bütünlük duygusu ve öz yeterliliği artırdığı, semptom kontrolünü sağlayarak diyaliz semptomlarında düşüş sağladığı belirlenmiştir. Periton diyalizi hastalarında ev ziyareti yapılarak salutogenez modeline dayalı bakım verilmesi ve devamlılığın sağlanması önerilebilir. Anahtar Kelimeler:Periton Diyalizi, Salutogenez Modeli, Bakım, Bütünlük Duygusu.