Bazı Korunga Türlerinde Doku Kültürü Yöntemleri ile Bitki Çoğaltımı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Duran Yükselgüngör

Danışman: Satı Uzun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Korunga türleri Türkiye'de çok geniş bir yayılım göstermekte ve farklı çevre koşullarına adapte olmuşlardır. Biyotik ve abiyotik stres faktörlerinin bitkisel üretimi son derece sınırladığı günümüzde özellikle kültürü yapılan bitkilerdeki genetik tabanın daraldığı da göz önüne alındığında, doğal flora da bulunan bitkiler genetik materyal olarak ön plana çıkmaktadırlar. Doku kültürleri günümüzde hem bitki ıslahında hem de ıslah dışı uygulamalarda geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Ancak, her bitki türü için evrensel bir rejenerasyon protokolünün bulunmaması doku kültürünün kullanımını engelleyen en önemli sorunlardan birisidir. Bu nedenle mevcut tez çalışması kapsamında endemik Onobrychis fallax Freyn & Sint. ex Freyn var. longifolia Aktoklu, Onobrychis stenostachya subsp. sosnowskyi, Onobrychis elata Boiss. & Balans ve dünyada yaygın olarak tarımı yapılan Onobrychis viciifolia Scop. korunga türlerinde doku kültürü ile bitki rejenerasyonu amaçlanmıştır. Bu amaçla steril fidelerde kotiledonların birleştiği yerin yaklaşık 3-5 mm alt kısmı ve kotiledonların yarısı kesildikten sonra geriye kalan kotiledon boğum eksplantı farklı bitki büyüme düzenleyiciler içeren Murashige ve Skoog (MS) besin ortamında kültüre alınmıştır. En fazla eksplant başına sürgün sayısı 6-benzilaminopürin (BAP) ve α-naftalenasetik asit (NAA) uygulamalarında O. stenostachya'da 4 mg/L BAP, O. fallax ve O. elata'da 4 mg/L BAP + 0.5 mg/L NAA, O. viciifolia'da ise 2 mg/L BAP, thidiazuron (TDZ) ve NAA uygulamalarında O. stenostachya, O. fallax ve O. elata'da 1.2 mg/L TDZ, O. viciifolia'da 0.3 mg/L TDZ ve meta-Topolin (mT) uygulamalarında ise 2 mg/L mt içeren ortamlardan elde edilmiştir. Elde edilen sürgünler 1 veya 2 mg/L indol-3-bütirik asit (IBA), içeren MS besin ortamında köklendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Korunga, Onobrychis, kotiledon boğum, in vitro rejenerasyon