Ratlarda rifampisin molekülünün hipoksik santral sinir sistemi hasarına etkisinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALÇI

Danışman: Hüseyin Per

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Hipoksik beyin hasarı her yaşta görülebilen, özellikle yenidoğan döneminde neonatal asfiksi sonucunda ciddi morbidite ve mortalitesi olan bir durumdur. Hipoksik beyin hasarında mevcut tedavilerin etkinliği kısıtlıdır. Rifampisin çeşitli çalışmalarda nöroprotektif etkisi gözlenmiş olan bir moleküldür. Bu çalışmada rifampisinin hipoksik santral sinir sistemi hasarına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada deney hayvanları 4 gruba ayrıldı. Toplam 48 adet, 2 aylık Spraque Dawley cinsi erkek sıçan kullanıldı. Deney grupları için kullanılan her gruptan sıçanlar birer gün aralıklarla ikişer ikişer normobarik oda içerisindeki kafeslere konuldu. Deney gruplarından üçü %10 O2 inspirasyonuna 15 dakika maruz bırakılarak akut sürekli hipoksi şartları oluşturuldu. Bütün vücut pletismografisi (WBP) ile ventilasyon (V), solunum frekansı (fR) ve tidal volüm (Vt) ölçümleri yapıldı. Sonraki günlerde hipoksiye maruz kalan gruplardan birisine 7 gün ve diğer gruba 14 gün intraperitoneal rifampisin enjeksiyonu yapıldı. Doku perfüzyonu sonrasında 5 µm kalınlığındaki beyin korteksi kesitlerinde glial hücre morfolojisindeki değişiklikler gösterildi. Mikroglia ve astrosit hücre etiketlemesi ile bu hücrelerin miktar tayininde immünofloresan boyama yöntemi kullanıldı. İstatistiksel analizler GraphPad Prism 9.2.0 (332) ile yapıldı. p<0.05 olan veriler anlamlı kabul edildi. Bulgular: Rifampisin uygulanan grupların rifampisin uygulanmayan hipoksi grubu ve normoksi grubu ile karşılaştırıldığında, bütün vücut pletismografisinde ventilasyon artışı ve immünfloresan boyamada astrosit aktivasyonunun baskılandığı görüldü. Sonuç: Rifampisinin santral sinir sisteminde hipoksi modelinde inflamasyonu ve glial doku oluşumunu baskılaması, insanlarda hipoksik santral sinir sistemi hasarının tedavisi için umut olmuştur. Anahtar Kelimeler: Rifampisin, Hipoksi, Santral Sinir Sistemi Hasarı