Tarihten Günümüze Türk Devlet ve Toplumlarında Bayrak ve Bayrak Anlayışı


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA PAMUK

Danışman: Erhan Yoska

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma; İslamiyet öncesi Türk devletlerinden başlayarak günümüze kadar Türk devlet ve toplumlarında bayrağın tarihsel gelişimini ele almaktadır. Hunlar, Göktürkler, Uygurlar, Kırgızlar ve Kıpçaklar gibi Türk devlet ve toplumlarında bayrak anlayışı incelenerek, bayrakların bağımsızlık ve egemenlik sembolü (kurt, ok) olarak nasıl kullanıldığını ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bayrağın bu devletlerin siyasi ve kültürel yapıları üzerindeki etkileri ile tarihsel süreç içerisinde nasıl şekillendiği ve geliştiği araştırılmıştır. İslamiyet öncesi dönemde Türk devletlerinin bayraklarında kullanılan renkler, semboller ve motifler ele alınmış; özellikle bayrakların biçim ve anlamlarının, her devletin siyasi ve kültürel yapısıyla nasıl uyumlu hale getirildiği analiz edilmiştir. İslamiyet sonrası Türk-İslam devletlerinden olan Karahanlılar, Gazneliler, Selçuklular ve Osmanlılarda ise bayraklar, sancaklar ve flamalar benzer anlamlar taşımış, özellikle devletin bağımsızlığı ve hükümdarın otoritesini temsil etmiştir. Bayrak, bu bağlamda Türk Devlet ve toplumlarında sadece bir siyasi sembol (yay, hilal) değil, aynı zamanda bir milletin varlığını ve bağımsızlık mücadelesini temsil eden bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda, Türk devlet ve toplumlarında kullanılan bayrakların renkleri ve işlevleri detaylandırılarak, Türk-İslam kültüründe bayrakların sembolik anlamları ve tarihsel sürekliliği araştırılmıştır. Ayrıca, günümüz Türk devletlerinde kullanılan bayrakların tarihî kökenleri ve sembollerinin izleri de bu incelemeye dâhil edilmiştir. Çalışmada Türk devletlerinde bağımsızlığın, egemenliğin ve otoritenin en önemli siyasi sembolü olarak kullanılan bayrak, sancak ve flamaların, aynı zamanda bir kimlik ve kültürel aidiyet ifadesi olduğu da belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Türk Devletleri, Bayrak, Sancak, Bağımsızlık.