Tip 2 diyabet hastalarının tersiyer korunma uygulamalarını bilme ve yararlanma durumları


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bil., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEÇKİN ÖZSAYDI

Danışman: Arda Borlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın amacı tip 2 diyabetlilerin hastalıkları hakkındaki bilgi düzeyleri ve tersiyer korunma uygulamalarını bilme ve uygulama durumlarını ve bunlarla ilişkili faktörleri ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki çalışmanın evrenini Talas ilçesindeki tip 2 diyabet hastaları oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında Kasım 2018-Nisan 2019 tarihleri arasında herhangi bir nedenle aile sağlığı merkezine başvuran 390 erişkin hastaya ulaşılmıştır (min. örneklem büyüklüğü:384). Veriler anket yöntemiyle yüz yüze görüşülerek toplanmış ve bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. Frekans tablolarının gösteriminde sayı ve yüzdeler, kategorik verilerin değerlendirmesinde ki-kare testleri ve lojistik regresyon analizi modeli, sayısal verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi testleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunun %57.9'u kadındır ve yaş ortalaması 57.9±10.1 yıldır. Diyabete ek olarak en çok sahip olunan kronik hastalıklar; hipertansiyon (%45.6), dislipidemi (%42.1) ve kalp hastalığıdır (%25.9). Sağlık personelinden en az bir kez diyabet eğitimi alanların oranı %83.1'dir ve en çok eğitim alınan konular sırasıyla; beslenme (%75.9), diyabet ilaçlarının kullanım şekli (%62.1), kendi kendine kan şekeri ölçümü yapabilmedir (%53.3). Hastalık tecrübesi daha uzun olanların doğru uygulamaları bilme oranı daha yüksektir. Hastaların son bir yıl içinde influenza aşını yaptırma oranı %21.3, hepatit B aşısı yaptırma oranı %9.0, pnömokok aşısını yaptırma oranı %3.8'dir. Metabolik kontrolü en kötü olan grubun (HbA1c>%10.0); bel çevresi, bel-boy oranı ve BKİ ortalamaları en yüksek olarak bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: En az bir kez hastalığın yönetimi konusunda eğitim alanların oranı yüksektir. Hastaların hastalık yönetiminde yapmaları gerekenleri uygulama oranları bilme oranlarından daha düşüktür. Hasta eğitimlerinin komplikasyonları önlemede başarılı olabilmesi için sadece bilgilendirme değil davranış değişikliği ve tutum geliştirme hedefleri olmalıdır ve bu açılardan eğitimlerin etkinliği periyodik hasta takiplerinde değerlendirilmelidir. Anahtar kelimeler: tip 2 diyabetli hasta, bilgi, yararlanma, tersiyer korunma