“Orta Öğretim Öğrencilerinin Fizik Dersine Yönelik Endişe Düzeylerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi”
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Pınar ÇELİK
Danışman: Oktay Bektaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişe düzeylerini farklı değişkenler (öğretmen cinsiyeti, fizik başarı puanları, okul türü, EBA kullanımı) açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmanın nicel bölümünde "Orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişeleri ne düzeydedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Nitel bölümde ise "Orta öğretim öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişeleri nasıldır?" sorusu cevaplanmıştır. Çalışmada karma yöntemin sıralı açıklayıcı deseni tercih edilmiştir. Dolayısıyla, araştırmada ilk olarak nicel araştırma yönteminin tarama deseni kullanılmış ve daha sonra nicel bulguları açıklamak için nitel araştırma yönteminin fenomonoloji deseni benimsenmiştir. Nicel bölüm, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sivas ili Altınyayla, Gürün, Gemerek, Şarkışla, Ulaş ilçelerinde yer alan farklı liselerde (Anadolu lisesi, meslek lisesi, fen lisesi, imam hatip lisesi) farklı sınıflarda öğrenim gören 328 lise öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerini elde etmek için Erol (1989) tarafından geliştirilen Matematik Endişe Ölçeği uyarlanarak kullanılmıştır. Bu ölçekle elde edilen veriler SPSS 22.0 programıyla analiz edilmiştir. Güvenirlik, Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmış ve geçerlik ise kapsam, ölçüt ve yapı geçerliği ile sağlanmıştır. Değişkenlerin kategorileri arasındaki fizik endişesi puanlarının karşılaştırılması bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü ANOVA kullanılarak yapılmıştır. Her kategorinin kendi arasındaki kıyaslaması için ise post-hoc testlerinden Tukey testi tercih edilmiştir. Çalışmanın nitel bölümünde, lise öğrencilerinin fizik endişelerine ilişkin görüşlerini almak ve nicel bulguları desteklemek için dokuz öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme yürütülmüştür. Elde edilen veriler içerik analizi yoluyla analiz edilmiş ve kodlar ve kategoriler oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmen cinsiyeti açısından lise öğrencilerinin fizik dersine yönelik endişe puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Nitel bulgularda bu sonucu desteklemiştir. Okul türünde ise meslek liselerindeki öğrencilerin diğer liselerdeki öğrencilere göre fizik endişe düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiş ve bu sonuç nitel bulgularla da desteklenmiştir. Fizik başarı puanı açısından fizik endişe puanları arasında başarı puanı yüksek olan öğrenciler lehine anlamlı farklılık bulunurken, nitel veri sonuçları da bu farkı desteklemiştir. EBA kullanım aralıklarına göre fizik dersine yönelik endişe puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu fark EBA'yı kullanmak isteyenler lehine olmuştur. Öte yandan nitel sonuçlara bakıldığında, EBA kullanımı açısından öğrencilerin fizik endişesine yönelik düşünceleri bu nicel farkı desteklememiştir. Araştırmanın sonuçları, alan yazında yer alan çalışmaların sonuçları ile benzerlik ve farklılıklarına göre karşılaştırılmıştır. Sonuçlar üzerinde tartışmalar ise araştırmanın bulgularına ve literatür sonuçlarına göre yapılmıştır. Araştırmanın sınırlılık, bulgu ve sonuçları göz önünde bulundurularak, araştırmacılara ve fizik öğretmenlerine önerilerde bulunulmuştur. Örneğin meslek lisesi öğrencilerinin fizik dersi sınavlarındaki endişelerini giderme adına çalışmalar yapılması tavsiye edilmiştir. Laboratuvar kullanımının fizik dersine karşı duyulan endişeyi nasıl etkileyeceği, öğretmen davranışlarından hangilerinin endişeyi azaltabileceğinin ortaya konacağı çalışmalar yapılması gerekliliğine de yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Endişe, fizik eğitimi, karma yöntem.