18. Yüzyıl Türkiye Türkçesi Söz Varlığı
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Uğur Akıl
Danışman: Nevzat Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"18. Yüzyıl Türkiye Türkçesi Söz Varlığı" adlı bu tezde 18. yüzyıl Batı Türkçesinin söz varlığı 18. yüzyıla ait eserlerden seçmeler yapılarak ortaya konulmuştur. Madde başı kelimeler seçilirken sadece Türkçe kökenli olanlar değil, alıntı kelimeler de seçilmiştir. Çağatay ve Azerbaycan sahasına ait eserler kapsam dışı bırakılmıştır. 18. yüzyılda tespit edilen Türkiye Türkçesi söz varlığına ait kelimelerin 17. ve 19. yüzyılda var olup olmadığı incelenmiştir. Madde başı kelimelere manzum veya mensur metin örnekleri eklenmiştir. Tezi hazırlarken 18. yüzyılın bütün söz varlığını bu tezde toplamak gibi bir amaç güdülmemiştir. 18. yüzyıl Türkiye Türkçesi söz varlığı oluşturulurken divanlar, mesneviler, tıp eserleri, manzum sözlükler, harp sanatına dair eserler, dinî-tasavvufî eserler, tarih kitapları, transkripsiyon metinleri, mensur sözlükler, belagat terimleri sözlükleri gibi farklı alanlarda yazılan eserler taranmıştır. Bu tez 17., 18. veya 19. yüzyıla ait bir metni çalışanlara yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Tarama yapılırken taranan eserdeki kelimelerin tamamını tezimize alma yöntemi bilerek tercih edilmemiştir. Tek bir esere odaklanmak yerine yüzyılın geneline odaklanmak amaçlanmıştır. Taranan eserlerin dizin ve sözlükleri varsa öncelikle bunlar madde başı olarak alınmıştır. Bazı eserlerde dizin ve sözlük kısmına rastlanmamıştır. Dizin ve sözlüğü olmayan eserlerden örnek birkaç sayfa seçilip buradaki kelimeler madde başı yapılmıştır. Kısacası 18. yüzyıla ait eserlerden seçmeler yapmak suretiyle madde başları oluşturulmuştur. Bu nedenle 18. yüzyıldaki kelimelerden bazılarının madde başı alınmamış olması mümkündür.