Bakteri uygulamasının çemen (Trigonella foenum-graecum L.) çeşitlerinin bazı önemli tarımsal ve kalite özellikleri üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MİRAÇ ALTUĞ DAĞTEKİN
Danışman: Erman Beyzi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması, Kayseri koşullarında bakteri uygulamasının çemen çeşitlerinin bazı önemli tarımsal ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla 2022 yılının yazlık yetiştirme periyodunda yürütülmüştür. Arazi çalışması, dört tekerrürlü olarak Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme arazisinde tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, bakteri uygulaması ana parsellere (bakterili ve bakterisiz), çeşitler (Güraslan, Çiftçi, Berkem) ise alt parsellere yerleştirilmiştir. Çalışmada, bakteri uygulamasının incelenen tüm tarımsal ve kalite özellikleri üzerinde istatistiki olarak önemli olmadığı, çemen çeşitlerinin bin tohum ağırlığı ve biyolojik verim özelliklerinde ve bakteri uygulaması x çeşit interaksiyonunun ise tohum verimi ve hasat indeksi özelliklerinde istatistiki olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Deneme sonucunda, bitki boyu 43.73-46.38 cm, ilk bakla yüksekliği 17.10-21.08 cm, bakla boyu 11.59-12.69 cm, bitkide bakla sayısı 11.50-16.38 adet/bitki, baklada tohum sayısı 7.70-9.06 adet/bakla, bin tohum ağırlığı 17.93-19.80 g, biyolojik verim 375.73-473.49 kg/da, tohum verimi 75.98-109.62 kg/da, hasat indeksi % 19.04-25.35 ve sabit yağ oranı ise % 5.26-5.74 arasında değişmiştir. Ayrıca yağ asidi bileşen analizinde 8 adet bileşen tanımlanmış ve bu bileşenlerden en yüksek değere sahip linoleik asit ana bileşen olarak bulunmuştur. Araştırma sonuçları tohum verimi ve sabit yağ oranı açısından değerlendirildiğinde, en yüksek değerlerin alındığı bakteri uygulaması yapılmayan Berkem çeşidi ekiminin Kayseri koşullarında çemen yetiştiriciliği için en uygun uygulama olduğu söylenebilir. Ayrıca yüksek doymamış yağ asidi içeriğine sahip bakteri uygulaması yapılan Gürarslan çeşidi ise sabit yağ bileşenleri açısından en uygun uygulama olarak önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Trigonella foenum-graecum, bakteri uygulaması, bitki boyu, tohum verimi, sabit yağ oranı, sabit yağ bileşenleri