Rus Göçmen Edebiyatında İstanbul İmgesi (1917-1940)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, RUS DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Erdem Erinç

Danışman: Sevinç Üçgül

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Birinci dalga Rus göçmen edebiyatı (1917-1940) metinlerinde İstanbul imgesi tezimizin konusunu oluşturmaktadır. Şehir imgesi olarak İstanbul?un, Rus göçmen edebiyatı gibi belirli koşulları ve zamanı içine alan bir alt disiplindeki yerini bulmak tezimizin öncelikli amacıydı. Bununla birlikte, birinci dalga Rus göçmen edebiyatında Berlin, Paris, Prag gibi merkezi şehirlerin yanında, İstanbul?un bir imge olarak nasıl çözümlenebildiğini görmek ve göstermek de amacımıza dahildi. İstanbul?un, Rus göçmenleri için sürekli bir ikamet merkezi olmamakla birlikte, ilk durak ve köprü olma gibi vasıflarının onu yegane kıldığı ana sonucuna ulaştık. İstanbul imgesini bileşenlerini çözümleyerek incelemeyi tezimizin yöntemi olarak belirledik. Böylelikle, şehir imgesi çözümlemelerinde kullanılan bileşen incelemelerinin, edebiyatta bir imgeyi ele alırken ne şekilde kullanılabileceğini de tecrübe ettik. Şehrin algısal hafızadaki yeri, bu şehirle kurulmuş ilişkinin ne kadar önceye gittiği, bu ilişkinin ne kadar güncel olduğu ve ilişkinin önemiyle ilgili soruları cevaplayarak Rus göçmen edebiyatında İstanbul?un yerini tespit etmeden önce, Rus toplumsal algısında İstanbul imgesinin tarihsel gelişiminin nasıl gerçekleştiğini göstermeye çalıştık. Rus göçmen edebiyatında İstanbul?un coğrafi konumu ile ilgili ilk durak ve köprü oluşunu inceledik. İstanbul imgesini oluşturan sabit, hareketli, sosyal, işitsel ve gastronomik bileşenlerin Rus göçmen edebiyatı metinlerinde ne ölçüde ve ne şekilde yer aldıklarını tespit edip, cinsiyet, yaş, politik görüş gibi farklı kriterler üzerinden imge bileşenlerin yorumlanma şekillerini görmeyi amaçladık. Son olarak da Rus göçmen edebiyatında İstanbul?u konu edinen eserlerin kurgu, karakterler ve zaman gibi metin öğeleri ile şehir imgesinin ilişkisini inceledik. Çalışmamızın sonucunda İstanbul?un bir imge olarak Rus göçmen edebiyatındaki sınırlarını görmüş olduk. Amaçladığımız gibi Rus göçmen edebiyatı haritasında İstanbul?un yerinin imge bileşenlerini çözümleme yöntemi ile daha iyi görüleceğini düşünüyoruz. Anahtar Sözcükler: Rus göçmen edebiyatı, İstanbul imgesi, İstanbul imgesi bileşenleri, Rus edebiyatında İstanbul