Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara uygulanan Akupres'in kaşıntı durumuna etkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZAN KILIÇ AKÇA

Danışman: Sultan Taşcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hemodiyaliz tedavisi alan hastaların %20-90 arasında, çeşitli derecelerde kaşıntı yaşadığı belirtilmektedir. Bu çalışma, Hemodiyaliz tedavisi alan hastalara uygulanan akupres'in kaşıntı durumuna etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırma iki il merkezinde özellikleri benzer beş hemodiyaliz merkezinde 01.11.2009-15.11.2010 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma sınırlılıklarına uyan 38 hasta müdahale, 40 hasta kontrol grubuna alınarak çalışma 78 hastayla tamamlanmıştır. Araştırmada veriler; hasta tanıtım formu, Visual Analog Skala ve kaşıntı skoru kullanılarak toplanmıştır. Araştırma kapsamına alınan müdahale grubundaki bütün bireylere akupunktur kalemiyle belirlenen noktalara (Sp6-St36-Sp10-Lı11) 6 hafta boyunca haftada 3 kez, akupres uygulama protokolü doğrultusunda toplam 18 seans akupres uygulanmış ve uygulamadan sonra müdahale ve kontrol grubunun 6-12-18. haftalarda izlem yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare, t testi, Mann-Whitney U testi, Friedman varyans analizi ve spearman korelasyon kullanılmıştır.Müdahale ve kontrol grubundaki bireylerin ilk izlem kaşıntı puan ortalamalarında bir fark olmadığı (p>0.05), müdahale grubundaki bireylerin 6. haftadaki Visual Analog Skala ve kaşıntı skoru ortalamasının kontrol grubuna göre azalma gösterdiği (p 0.05). Uygulama süresince müdahale grubunun kontrol grubuna göre daha az ilaç kullandığı, uyku kalitesinin artığı ve kaşıntı bölgelerinin azaldığı saptanmıştır (p<0.001).Çalışma sonucunda, hemodiyaliz hastalarına akupunktur kalemi ile uygulanan akupres'in kaşıntı durumunu azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre hemodiyaliz hastalarının ve hemşirelerinin akupres uygulaması hakkında bilgilendirilerek akupres uygulamasının yaygınlaştırılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Üremik kaşıntı; akupres; hemodiyaliz; hemşirelik