Tel çekme işlemlerinde haddeden geçirilen telin termal davranışının sayısal analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN KORKMAZ

Danışman: Mehmet Fatih Kaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayileşmenin ve teknolojinin artması ile günümüzde imalat yöntemleri çeşitlilik kazanmaktadır. Sanayide ürün imalatı için birçok imalat yöntemi tercih edilirken metal sanayinde ise talaşlı ve talaşsız imalat yöntemleri sıklıkla kullanılmaktadır. Tel çekme yöntemi de metal endüstrisinde sıklıkla kullanılan ve seri imalat için oldukça hızlı ve verimli bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Cıvata, zincir, perçin, çivi, kablo, halat ve yay gibi ürünlerin üretiminde tel çekme yöntemi bir kalıp ya da hadde kullanılarak malzemeye istenilen geometri kesitinin verilmesi için sıklıkla tercih edilmektedir. Tel çekme yöntemi mühendislik eğrisi düşünüldüğünde malzemenin akma dayanımından sonraki plastik şekil değiştirme bölgesinde gerçekleşen bir olaydır. Yapılan çalışmada çelik, bakır ve alüminyum malzemeleri kullanılarak dairesel kesite sahip tellere tel çekme işlemi uygulanmış olup, deneysel ve sayısal olarak tel çekme yöntemi incelenmiştir. Tel çekme prosesi sonu çelik, bakır ve alüminyum telleri üzerinde oluşan gerilmeler, açığa çıkan enerjiler ve sıcaklık dağılımları incelenerek yorumlar yapılmıştır. Çalışmada deneysel yöntemler ile edilen tel sıcaklık sonuçlarına göre sayısal model doğrulanmıştır. Çözümlerde tel çekme hızının 0,05 m/s'den 0,3 m/s hıza artırılması ile çelik telde %262, bakır telde %246 ve alüminyum telde %255 oranında tel üzerinde oluşan gerilmelerin arttığı görülmüştür. Aynı hız artış durumunda tel üzerinde oluşan sıcaklığın ise çelik telde %113, bakır telde %109 ve alüminyum telde %109 oranında arttığı görülmüştür. Bu sayede tel çekme sanayi uygulamalarında optimum proses parametrelerinin belirlenmesine ve verimli bir üretimin gerçekleştirmesine deneysel veriler ile doğrulanmış sayısal model ile katkı sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Tel, Tel Çekme, Plastik Şekil Değiştirme, Hadde, Sayısal Modelleme, Kablo, Halat, Yay