Karahanlı Türkçesi Kur'an tercümelerinde deyimleşmiş birleşik fiiller
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KISMET DOĞAN
Danışman: GALİP GÜNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Deyimler bir milletin yaşayışından ve deneyimlerinden doğan, anlatımı güçlü kılmak için oluşturulmuş söz öbekleridir. Deyimleşme ise bir sözcüğün asıl anlamından sıyrılarak farklı anlam kazanmasıdır. Deyimleşmiş birleşik fiiller şekilce birleşik fiillerle benzerlik gösterirler ancak bu fiillerde fiil unsuru asıl anlamından uzaklaşarak farklı bir anlam kaznır. Karahanlı Türkçesi, Eski Türkçenin devamı niteliğinde olmasının yanında Müşterek Orta Asya Türkçesinin de ilk evresini oluşturur. Bu çalışmada Karahanlı Türkçesiyle yazılmış olan Kur'an Tercümelerinden Rylands nüshası, Özbekistan nüshası, Türk İslam Eserleri Müzesi 73 numara da kayıtlı olan nüsha ve Anonim Tefsir'deki deyimleşmiş birleşik fiilleri tespit etmek, bu birleşik fiillerin oluşum süreçlerini anlam bilimsel açıdan değerlendirmektir. Çalışmanın giriş bölümünde çalışmanın amacı ve konusu belirtildikten sonra Karahanlı Türkçesi dönemi ile ilgili tarihi bilgiler verilmiştir. Daha sonrasında ise Karahanlı Türk-çesi ile yazılmış eserler ve tezimize kaynaklık eden eserler hakkında bilgi verilmiştir. İnceleme bölümünde ise deyim ve deyimleşmiş birleşik fiil tanımı yapıldıktan sonra tespit edilen deyimler anlam dünyasına göre kategorize edilmiştir. Dört nüshada da ortak olan deyimlerin cümle örnekleri verilmiştir. Sonuç bölümünde ise genel bir değer-lendirme yapılmıştır.