Kayseri koşullarında fesleğen (Ocimum basilicum L.) çeşitlerinin verim, uçucu yağ oranı ve bileşenleri üzerine farklı bitki sıklığının etkileri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASSİYE GENÇ

Danışman: Erman Beyzi

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Kayseri ili ekolojik koşullarında fesleğen (Ocimum basilicum L.) çeşitlerinin verim, uçucu yağ oranı ve bileşenleri üzerine farklı bitki sıklığının etkilerini belirlemek amacıyla 2023 yılında Erciyes Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme arazisinde yürütülmüştür. Deneme tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Çalışmada ana parsellere fesleğen çeşitleri (Moonlight, Large sweet ve Compact) ve alt parsellere ise farklı bitki sıklıkları (40x20, 50x20, 40x25 ve 50x25 cm) yerleştirilmiştir. Çalışmada fesleğen bitkisinde bitki boyu, yeşil herba verimi, kuru herba verimi, yaprak oranı, yeşil yaprak verimi, kuru yaprak verimi, uçucu yağ oranı, uçucu yağ verimi ve uçucu yağ bileşenleri incelenmiştir. İncelenen özelliklerin genel ortalama sonuçlarına göre, bitki boyu 28.86 cm, yeşil herba verimi 1061.03 kg/da, kuru herba verimi 152.39 kg/da, yaprak oranı % 68.32, yeşil yaprak verimi 719.12 kg/da, kuru yaprak verimi 100.22 kg/da, uçucu yağ oranı % 0.84 ve uçucu yağ verimi 1.29 L/da olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca uçucu yağ bileşen analizinde her üç fesleğen çeşidinde linalool bileşeni ana bileşen olarak tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, yüksek herba ve yaprak verimi bakımından Moonlight çeşidi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi bakımından ise Compact çeşidi fesleğen yetiştiriciliği için ön plana çıkmıştır. Ayrıca yüksek herba verimi, yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ veriminin elde edildiği 50x20 cm bitki sıklığı uygulaması fesleğen tarımı açısından önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Ocimum basilicum, fesleğen, çeşit, bitki sıklığı, verim, uçucu yağ bileşenleri